غزل نمره ۴۵۷

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

هزار جهد بکردم که يار من باشی

مرادبخش دل بی‌قرار من باشی

شبی به کلبه‌ی احزان عاشقان آیی

دمی ندیم دل سوگوار من باشی

چراغ ديده‌ی شب‌زنده‌دار من گردی

انيس خاطر اميدوار من باشی

از آن عقيق که خونين دلم ز عشوه‌ی او

اگر کنم گله‌ای غمگسار من باشی

چو خسروان ملاحت به بندگان نازند

تو در ميانه خداوندگار من باشی

در آن چمن که بتان دست عاشقان گيرند

گرت ز دست برآيد نگار من باشی

من اين مراد ببينم به خود که نيم‌شبی

به جای اشک روان در کنار من باشی

شود غزاله‌ی خورشيد صيد لاغر من

گر آهویی چو تو يک دم شکار من باشی

سه بوسه کز دو لبت کرده‌ای وظيفه من

اگر ادا نکنی قرض‌دار من باشی

من ار چه حافظ شهرم جوی نمی‌ارزم

مگر تو از کرم خويش يار من باشی

غزل نمره ۴۵۶

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

نوبهار است در آن کوش که خوشدل باشی

که بسی گل بدمد باز و تو در گل باشی

چنگ در پرده همين می‌دهدت پند ولی

وعظت آن گاه کند سود که قابل باشی

من نگويم که کنون با که نشين و چه بنوش

که تو خود دانی اگر زيرک و عاقل باشی

در چمن هر ورقی دفتر حالی دگر است

حيف باشد که ز کار همه غافل باشی

نقد عمرت ببرد غصه‌ی دنيا به گزاف

گر شب و روز در اين فکرت باطل باشی

گر چه راهی‌ست پر از بيم ز ما تا بر دوست

رفتن آسان بود ار واقف منزل باشی

حافظا گر مدد از بخت بلندت باشد

صيد آن شاهد مطبوع‌شمايل باشی

غزل نمره ۴۵۵

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

عمر بگذشت به بی‌حاصلی و بوالهوسی

ای پسر جام می‌ام ده که به پيری برسی

چه شکرهاست در اين شهر که قانع شده‌اند

شاهبازان طريقت به مقام مگسی

دوش در خيل غلامان درش می‌رفتم

گفت: ای عاشق بيچاره تو باری چه کسی؟

با دل خون‌شده چون نافه خوشش بايد بود

هر که مشهور جهان گشت به مشکين‌نفسی

لَمَعَ البرقُ من الطّورِ و آنَستُ به

فَلعلّی لَکَ آتٍ بشهابٍ قبسی

کاروان رفت و تو در خواب و بيابان در پيش

وه که بس بی‌خبر از غلغل چندين جرسی

بال بگشا و صفير از شجر طوبی زن

حيف باشد چو تو مرغی که اسير قفسی

تا چو مجمر نفسی دامن جانان گيرم

جان نهاديم بر آتش ز پی خوش‌نفسی

چند پويد به هوای تو ز هر سو حافظ

يَسَّرَ اللهُ طريقاً بک يا ملتمسی

غزل نمره ۴۵۴

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

ز کوی يار می‌آيد نسيم باد نوروزی

از اين باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی

چو گل گر خرده‌ای داری خدا را صرف عشرت کن

که قارون را غلط‌ها داد سودای زراندوزی

ز جام گل دگر بلبل چنان مست می لعل است

که زد بر چرخ فيروزه صفير تخت فيروزی

چو امکان خلود ای دل در اين فيروزه‌ايوان نيست

مجال عيش فرصت دان به فيروزی و بهروزی

سخن در پرده می‌گويم بهار و گل غنیمت دان

که بيش از پنج روزی نيست حکم مير نوروزی

طريق جستن چيست؟ ترک کام خود گفتن

کلاه سروری آن است کز اين ترک بردوزی

ندانم نوحه‌ی قمری به طرف جويباران چيست

مگر او نيز همچون من غمی دارد شبانروزی؟

جدا شد يار شيرينت کنون تنها نشين ای شمع

که حکم آسمان اين است اگر سازی و گر سوزی

می‌ای دارم چو جان صافی و صوفی می‌کند عيبش

خدايا هيچ عاقل را مبادا بخت بد روزی

به عجب علم نتوان شد ز اسباب طرب محروم

بيا ساقی که جاهل را هنی‌تر می‌رسد روزی

به بستان شو که از بلبل رموز عشق گیری یاد

به مجلس آی کز حافظ سخن گفتن بیاموزی

غزل نمره ۴۵۳

فاعلاتن مفاعلن فعلن

ای که دايم به خويش مغروری

گر تو را عشق نيست معذوری

گرد ديوانگان عشق مگرد

که به عقل عقيله مشهوری

مستی عشق نيست در سر تو

رو که تو مست آب انگوری

روی زرد است و آه دردآلود

عاشقان را دوای رنجوری

بگذر از نام و ننگ خود حافظ

ساغر می طلب که مخموری

غزل نمره ۴۵۲

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

طفيل هستی عشق‌اند آدمی و پری

ارادتی بنما تا سعادتی ببری

بکوش خواجه و از عشق بی‌نصيب مباش

که بنده را نخرد کس به عيب بی‌هنری

می صبوح و شکرخواب صبحدم تا چند

به عذر نيم‌شبی کوش و گريه سحری

چو مستعد نظر نيستی وصال مجوی

که جام جم نکند سود وقت بی‌بصری

تو خود چه لعبتی ای شهسوار شيرين‌کار

که در برابر چشمی و غايب از نظری

هزار جان مقدس بسوخت زين غيرت

که هر صباح و مسا شمع مجلس دگری

کلاه سروريت کج مباد بر سر حسن

که زيب بخت و سزاوار ملک و تاج سری

به بوی زلف و رخت می‌روند و می‌آيند

صبا به غاليه‌سایی و گل به جلوه‌گری

دعای گوشه‌نشينان بلا بگرداند

چرا به گوشه‌ی چشمی به ما نمی‌نگری؟

بيا و سلطنت از ما بخر به مايه‌ی حسن

و از اين معامله غافل مشو که حيف خوری

ز من به حضرت آصف که می‌برد پيغام

که ياد گير دو مصرع ز من به نظم دری

بيا که وضع جهان را چنان که من ديدم

گر امتحان بکنی می خوری و غم نخوری

چو هر خبر که شنیدم رهی به حیرت داشت

از این سپس من و ساقی و وضع بی‌خبری

طريق عشق طريقی عجب خطرناک است

نعوذبالله اگر ره به مقصدی نبری

به يمن همت حافظ اميد هست که باز

اَریٰ اُسامرُ ليلایَ ليلةَ القمرٍ

غزل نمره ۴۵۱

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

خوش کرد ياوری فلکت روز داوری

تا شکر چون کنی و چه شکرانه آوری

آن کس که اوفتاد و خدايش گرفت دست

گو بر تو باد تا غم افتادگان خوری

در کوی عشق شوکت شاهی نمی‌خرند

اقرار بندگی کن و اظهار چاکری

ساقی به مژدگانی عيش از درم درآی

تا يک دم از دلم غم دنيا به دربری

در شاهراه جاه و بزرگی خطر بسی‌ست

آن به کز اين گريوه سبکبار بگذری

سلطان و فکر لشکر و سودای تاج و گنج

درويش و امن خاطر و کنج قلندری

يک حرف صوفيانه بگويم اجازت است؟

ای نور ديده صلح به از جنگ و داوری

نيل مراد بر حسب فکر و همت است

از شاه نذر خير و ز توفيق ياوری

حافظ غبار فقر و قناعت ز رخ مشوی

کاين خاک بهتر از عمل کيمياگری

غزل نمره ۴۵۰

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

روزگاری‌ست که ما را نگران می‌داری

مخلصان را نه به وضع دگران می‌داری

گوشه‌ی چشم رضایی به منت باز نشد

اين چنين عزت صاحب‌نظران می‌داری؟

ساعد آن به که بپوشی تو چو از بهر نگار

دست در خون دل پرهنران می‌داری

نه گل از دست غمت رست و نه بلبل در باغ

همه را نعره‌زنان جامه‌دران می‌داری

چون تویی نرگس باغ نظر ای چشم و چراغ

سر چرا بر من دلخسته‌ گران می‌داری؟

ای که در دلق ملمع طلبی نقد حضور

چشم سری عجب از بی‌خبران می‌داری

گوهر جام جم از کان جهانی دگر است

تو تمنا ز گل کوزه‌گران می‌داری؟

پدر تجربه ای دل تویی آخر ز چه روی

طمع مهر و وفا زين پسران می‌داری

کيسه‌ی سيم و زرت پاک ببايد پرداخت

اين طمع‌ها که تو از سيم‌بران می‌داری

گر چه رندی و خرابی گنه ماست ولی

عاشقی گفت که ما را تو بر آن می‌داری

مگذران روز سلامت به ملامت حافظ

چه توقع ز جهان گذران می‌داری؟

غزل نمره ۴۴۹

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ای که مهجوری عشاق روا می‌داری

عاشقان را ز بر خويش جدا می‌داری

تشنه‌ی باديه را هم به زلالی درياب

به اميدی که در اين ره به خدا می‌داری

دل ببردی و بحل کردمت ای جان ليکن

به از اين دار نگاهش که مرا می‌داری

ساغر ما که حريفان دگر می‌نوشند

ما تحمل بکنیم ار تو روا می‌داری

ای مگس حضرت سيمرغ نه جولانگه توست

عرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری

تو به تقصير خود افتادی از اين در محروم

از که می‌نالی و فرياد چرا می‌داری؟

حافظ از پادشهان پايه به خدمت طلبند

سعی‌نابرده چه امّيد عطا می‌داری؟

غزل نمره ۴۴۸

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ای که در کوی خرابات مقامی داری

جم وقت خودی ار دست به جامی داری

ای که با زلف و رخ يار گذاری شب و روز

فرصتت باد که خوش صبحی و شامی داری

ای صبا سوختگان بر سر ره منتظرند

گر از آن يار سفرکرده پيامی داری

خال سرسبز تو خوش دانه عيشی‌ست ولی

بر کنار چمنش وه که چه دامی داری

بوی جان از لب خندان قدح می‌شنوم

بشنو ای خواجه اگر زان که مشامی داری

چون به هنگام وفا هيچ ثباتيت نبود

می‌کنم شکر که بر جور دوامی داری

نام نيک ار طلبد از تو غريبی چه شود

تویی امروز در اين شهر که نامی داری

بس دعای سحرت حارس جان خواهد بود

تو که چون حافظ شبخيز غلامی داری

غزل نمره ۴۴۷

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

بيا با ما مورز اين کينه داری

که حق صحبت ديرينه داری

نصيحت گوش کن کاين در بسی به

از آن گوهر که در گنجينه داری

به فرياد خمار مفلسان رس

خدا را گر می دوشينه داری

وليکن کی نمايی رخ به رندان

تو کز خورشيد و مه آيينه داری

بد رندان مگو ای شيخ و هش دار

که با حکم خدایی کينه داری

نمی‌ترسی ز آه آتشينم

تو دانی خرقه‌ی پشمينه داری

نديدم خوشتر از شعر تو حافظ

به قرآنی که اندر سينه داری

غزل نمره ۴۴۶

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

صبا تو نکهت آن زلف مشک‌بو داری

به يادگار بمانی که بوی او داری

دلم که گوهر اسرار حسن و عشق در اوست

توان به دست تو دادن گرش نکو داری

در آن شمايل مطبوع هيچ نتوان گفت

جز اين قدر که رقيبان تندخو داری

نوای بلبلت ای گل کجا پسند افتد

که گوش و هوش به مرغان هرزه‌گو داری

ز جرعه‌ی تو سرم مست گشت نوشت باد

خود از کدام خم است اين که در سبو داری؟

به سرکشی خود ای سرو جويبار مناز

که گر بدو رسی از شرم سر فرو داری

دم از ممالک خوبی چو آفتاب زدن

تو را سزد که غلامان ماه رو داری

قبای حسن‌فروشی تو را برازد و بس

که همچو گل همه آيين رنگ و بو داری

ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشق

قدم برون نه اگر ميل جستجو داری

غزل نمره ۴۴۵

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

تو را که هر چه مراد است در جهان داری

چه غم ز حال پریشان عاشقان داری؟

بخواه جان و دل از بنده و روان بستان

که حکم بر سر آزادگان روان داری

ميان نداری و دارم عجب که هر ساعت

ميان مجمع خوبان کنی ميانداری

بياض روی تو را نيست نقش درخور از آنک

سوادی از خط مشکين بر ارغوان داری

بنوش می که سبک‌روحی و لطيف مدام

علی‌الخصوص در آن دم که سر گران داری

مکن عتاب از اين بيش و جور بر دل ما

مکن هر آن چه توانی که جای آن داری

به اختيارت اگر صد هزار تير جفاست

به قصد جان من خسته در کمان داری

بکش جفای رقيبان مدام و جور حسود

که سهل باشد اگر يار مهربان داری

به وصل دوست گرت دست می‌دهد يک دم

برو که هر چه مراد است در جهان داری

چو گل به دامن از اين باغ می‌بری حافظ

چه غم ز ناله و فرياد باغبان داری؟

غزل نمره ۴۴۴

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

شهری‌ست پرظريفان و از هر طرف نگاری

ياران صلای عشق است گر می‌کنيد کاری

چشم فلک نبيند زين طرفه‌تر جوانی

در دست کس نيفتد زين خوبتر نگاری

هرگز که ديده باشد جسمی ز جان مرکب؟

بر دامنش مبادا زين خاکيان غباری

چون من شکسته‌ای را از پيش خود چه رانی

که‌أم غايت توقع بوسی‌ست يا کناری

می بی‌غش است درياب وقتی خوش است بشتاب

سال دگر که دارد اميد نوبهاری؟

در بوستان حريفان مانند لاله و گل

هر يک گرفته جامی بر ياد روی ياری

چون اين گره گشايم؟ وين راز چون نمايم؟

دردی و سخت دردی، کاری و صعب کاری

هر تار موی حافظ در دست زلف شوخی

مشکل توان نشستن در اين چنين دياری

غزل نمره ۴۴۳

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاری

خورد ز غيرت روی تو هر گلی خاری

ز کفر زلف تو هر حلقه‌ای و آشوبی

ز سحر چشم تو هر گوشه‌ای و بيماری

مرو چو بخت من ای چشم مست يار به خواب

که در پی است ز هر سويت آه بيداری

نثار خاک رهت نقد جان من هر چند

که نيست نقد روان را بر تو مقداری

دلا هميشه مزن لاف زلف دلبندان

چو تيره رای شوی کی گشايدت کاری؟

سرم برفت و زمانی به سر نرفت اين کار

دلم گرفت و نبودت غم گرفتاری

چو نقطه گفتمش اندر ميان دايره آی

به خنده گفت که ای حافظ اين چه پرگاری؟

غزل نمره ۴۴۲

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

به جان او که گرم دسترس به جان بودی

کمينه پيشکش بندگانش آن بودی

بگفتمی که بها چيست خاک پايش را

اگر حيات گران‌مايه جاودان بودی

به بندگی قدش سرو معترف گشتی

گرش چو سوسن آزاده ده زبان بودی

به خواب نيز نمی‌بينمش چه جای وصال

چو اين نبود و نديديم باری آن بودی

اگر دلم نشدی پايبند طره‌ی او

کی‌اش قرار در اين تيره‌خاکدان بودی

به رخ چو مهر فلک بی‌نظير آفاق است

به دل دريغ که يک ذره مهربان بودی

درآمدی ز درم کاشکی چو لمعه‌ی نور

که بر دو ديده ما حکم او روان بودی

ز پرده ناله‌ی حافظ برون کی افتادی

اگر نه همدم مرغان صبح‌خوان بودی

غزل نمره ۴۴۱

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

چه بودی ار دل آن ماه مهربان بودی

که حال ما نه چنين بودی ار چنان بودی

بگفتمی که چه ارزد نسيم طره‌ی دوست

گرم به هر سر مویی هزار جان بودی

عیان شدی که بها چیست خاک کویش را

اگر حیات گران‌مایه جاودان بودی

برات خوشدلی ما چه کم شدی يا رب

گرش نشان امان از بد زمان بودی؟

گرم زمانه سرافراز داشتی و عزيز

سرير عزتم آن خاک آستان بودی

ز پرده کاش برون آمدی چو قطره‌ی اشک

که بر دو ديده‌ی ما حکم او روان بودی

اگر نه دايره‌ی عشق راه بربستي

چو نقطه حافظ بیدل نه در ميان بودی

غزل نمره ۴۴۰

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

سحر با باد می‌گفتم حديث آرزومندی

خطاب آمد که واثق شو به الطاف خداوندی

دعای صبح و آه شب کليد گنج مقصود است

بدين راه و روش می‌رو که با دلدار پيوندی

قلم را آن زبان نبود که سر عشق گويد باز

ورای حد تقرير است شرح آرزومندی

الا ای يوسف مصری که کردت سلطنت مغرور

پدر را بازپرس آخر کجا شد مهر فرزندی

جهان پير رعنا را ترحم در جبلت نيست

ز مهر او چه می‌پرسی در او همت چه می‌بندی؟

همایی چون تو عالی‌قدر حرص استخوان تا کی؟

دريغ آن سايه‌ی همت که بر نااهل افکندی

در اين بازار اگر سودی‌ست با درويش خرسند است

خدايا منعمم گردان به درويشی و خرسندی

به شعر حافظ شيراز می‌رقصند و می‌نازند

سيه‌چشمان کشميری و ترکان سمرقندی

ابیات الحاقی:

(دل اندر زلف لیلی بند و کار از عقل مجنون کن

که عاشق را زیان دارد مقالات خردمندی

به سحر غمزه‌ی فتان دوابخشی و دردانگیز

به چین زلف مشک‌افشان دلارامی و دلبندی)

غزل نمره ۴۳۹

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

ديدم به خواب دوش که ماهی برآمدی

کز عکس روی او شب هجران سر آمدی

تعبير چیست؟ يار سفرکرده می‌رسد

ای کاش هر چه زودتر از در درآمدی

ذکرش به خير ساقی فرخنده‌فال من

کز در مدام با قدح و ساغر آمدی

خوش بودی ار به خواب بديدی ديار خويش

تا ياد صحبتش سوی ما رهبر آمدی

آن عهد ياد باد که از بام و در مرا

هر دم پيام يار و خط دلبر آمدی

خامان ره نرفته چه دانند ذوق عشق

دريادلی بجوی دليری سرآمدی

فيض ازل به زور و زر ار آمدی به دست

آب خضر نصيبه‌ی اسکندر آمدی

ور ديگری به شيوه‌ی حافظ زدی قلم

مقبول طبع شاه هنرپرور آمدی

کی يافتی رقيب تو چندين مجال ظلم

مظلومی ار شبی به در داور آمدی؟

آن کو تو را به سنگدلی گشت رهنمون

ای کاشکی که پاش به سنگی برآمدی

غزل نمره ۴۳۸

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

سَبت سلمي بصُدغَيها فوادي

و روحي کل يوم لي يُنادي

نگارا بر من بیدل ببخشای

و واصلني علي رغم الاعادي

حبيبا در غم سوداي عشقت

توکلنا علي رب العبادی

امن انکرتني عن عشق سلمي

تَز اول آن روی نِهکو بِوادی

که همچون مه‌ت ببوتن دل و ایره

غريق العشق في بحر الودادی

به پی‌ماچان غرامت بسپريمن

غرت يک وی‌روشتی از اَما دی

غم اين دل بواتت خورد ناچار

و غر نه وابنی آنچت نشادی

دل حافظ شد اندر چين زلفت

بليل مُظلمٍ و الله هادي

غزل نمره ۴۳۷

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

ای قصه‌ی بهشت ز کويت حکايتی

شرح جمال حور ز رويت روايتی

انفاس عيسی از لب لعلت لطيفه‌ای

و آب خضر ز نوش لبانت کنايتی

هر پاره از دل من و از غصه قصه‌ای

هر سطری از خصال تو وز رحمت آيتی

کی عطرسای مجلس روحانيان شدی

گل را اگر نه بوی تو کردی رعايتی

در آرزوی خاک در يار سوختيم

ياد آور ای صبا که نکردی حمايتی

ای دل به هرزه دانش و عمرت به باد رفت

صد مايه داشتی و نکردی کفايتی

بوی دل کباب من آفاق را گرفت

اين آتش درون بکند هم سرايتی

در آتش ار خيال رخش دست می‌دهد

ساقی بيا که نيست ز دوزخ شکايتی

دانی مراد حافظ از اين درد و غصه چيست؟

از تو کرشمه‌ای و ز خسرو عنايتی

غزل نمره ۴۳۶

مفعول و مفاعیل و مفاعیل و فعولن

آن غاليه‌خط گر سوی ما نامه نوشتی

گردون ورق هستی ما درننوشتی

هر چند که هجران ثمر وصل برآرد

دهقان جهان کاش که اين تخم نکشتی

آمرزش نقد است کسی را که در اين جا

ياری‌ست چو حوری و سرایی چو بهشتی

در مصطبه‌ی عشق تنعم نتوان کرد

چون بالش زر نيست بسازيم به خشتی

مفروش به باغ ارم و نخوت شداد

يک شيشه می و نوش لبی و لب کشتی

تا کی غم دنيای دنی ای دل دانا؟

حيف است ز خوبی که شود عاشق زشتی

آلودگی خرقه خرابی جهان است

کو راهروی اهل دلی پاک‌سرشتی

از دست چرا هشت سر زلف تو حافظ

تقدير چنين بود چه کردی که نهشتی؟

غزل نمره ۴۳۵

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

با مدعی مگوييد اسرار عشق و مستی

تا بی‌خبر بميرد در درد خودپرستی

عاشق شو ار نه روزی کار جهان سر آيد

ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی

دوش آن صنم چه خوش گفت در مجلس مغانم

با کافران چه کارت گر بت نمی‌پرستی؟

سلطان من خدا را زلفت شکست ما را

تا کی کند سياهی چندين درازدستی؟

در گوشه‌ی سلامت مستور چون توان بود

تا نرگس تو با ما گويد رموز مستی

آن روز ديده بودم اين فتنه‌ها که برخاست

کز سرکشی زمانی با ما نمی‌نشستی

عشقت به دست طوفان خواهد سپرد حافظ

چون برق از اين کشاکش پنداشتی که جستی

غزل نمره ۴۳۴

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

ای دل مباش يک دم خالی ز عشق و مستی

وآنگه برو که رستی از نيستی و هستی

گر جان به تن ببينی مشغول کار او شو

هر قبله‌ای که بينی بهتر ز خودپرستی

با ضعف و ناتوانی همچون نسيم خوش باش

بيماری اندر اين ره بهتر ز تندرستی

در مذهب طريقت خامی نشان کفر است

آری طريق رندی چالاکی است و چستی

تا علم و عقل بينی بی‌معرفت نشينی

يک نکته‌ات بگويم خود را مبين که رستی

در آستان جانان از آسمان ميانديش

کز اوج سربلندی افتی به خاک پستی

خار ار چه جان بکاهد گل عذر آن بخواهد

سهل است تلخی می در جنب ذوق مستی

صوفی پياله‌پيما حافظ قرابه‌پرهيز

ای کوته‌آستينان تا کی درازدستی؟

غزل نمره ۴۳۳

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

ای که بر ماه از خط مشکين نقاب انداختی

لطف کردی سايه‌ای بر آفتاب انداختی

تا چه خواهد کرد با ما آب و رنگ عارضت

حاليا نيرنگ نقشی خوش بر آب انداختی

طاعت من گرچه از مستی خرابم رد مکن

کاندرین شغلم به امید ثواب انداختی

گوی خوبی بردی از خوبان خلخ شاد باش

جام کيخسرو طلب کافراسياب انداختی

داور داراشکوه ای آن که تاج آفتاب

از سر تعظيم بر خاک جناب انداختی

باده‌ نوش از جام عالم‌بين که بر اورنگ جم

شاهد مقصود را از رخ نقاب انداختی

زينهار از آب آن عارض که شيران را از آن

تشنه‌لب کشتی و گردان را در آب انداختی

هر کسی با شمع رخسارت به وجهی عشق باخت

زان ميان پروانه را در اضطراب انداختی

گنج عشق خود نهادی در دل ويران ما

سايه‌ی دولت بر اين کنج خراب انداختی

خواب بيداران ببستی وانگه از نقش خيال

تهمتی بر شب‌روان خيل خواب انداختی

پرده از رخ برفکندی يک نظر در جلوه‌گاه

و از حيا حور و پری را در حجاب انداختی

از فريب نرگس مخمور و لعل می‌پرست

حافظ خلوت‌نشين را در شراب انداختی

غزل نمره ۴۳۲

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

مخمور جام عشقم ساقی بده شرابی

پر کن قدح که بی می مجلس ندارد آبی

وصف رخ چو ماهش در پرده راست نايد

مطرب بزن نوایی ساقی بده شرابی

شد حلقه قامت من تا بعد از اين رقيبت

زين در دگر نراند ما را به هيچ بابی

در انتظار رويت ما و اميدواری

وز عشوه‌ی وصالت ما و خيال و خوابی

مخمور آن دو چشمم آيا کجاست جامی

بيمار آن دو لعلم آخر کم از جوابی؟

حافظ چه می‌نهی دل اندر در خيال خوبان؟

کی تشنه سير گردد از لمعه‌ی سرابی؟

غزل نمره ۴۳۱

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

لبش می‌بوسم و درمی‌کشم می

به آب زندگانی برده‌ام پی

نه رازش می‌توانم گفت با کس

نه کس را می‌توانم ديد با وی

لبش می‌بوسد و خون می‌خورد جام

رخش می‌بيند و گل می‌کند خوی

بده جام می و از جم مکن ياد

که می‌داند که جم کی بود و کی کی؟

بزن در پرده چنگ ای ماه مطرب

رگش بخراش تا بخروشم از وی

گل از خلوت به باغ آورد مسند

بساط زهد همچون غنچه کن طی

چو چشمش مست را مخمور مگذار

به ياد لعلش ای ساقی بده می

نجويد جان از آن قالب جدایی

که باشد خون جامش در رگ و پی

زبانت درکش ای حافظ زمانی

حديث بی‌زبانان بشنو از نی

غزل نمره ۴۳۰

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

به صوت بلبل و قمری اگر ننوشی می

علاج کی کنمت آخرالدواء الکی

ذخيره‌ای بنه از رنگ و بوی فصل بهار

که می‌رسند ز پی رهزنان بهمن و دی

چو گل نقاب برافکند و مرغ زد هوهو

منه ز دست پياله چه می‌کنی هی هی

(چو هست آب حیاتت به دست تشنه ممیر

فلا تمت و من الماء کل شئ حی)

شکوه سلطنت و حسن کی ثباتی داد!

ز تخت جم سخنی مانده است و افسر کی

خزينه‌داری ميراث‌خوارگان کفر است

به قول مطرب و ساقی، به فتوی دف و نی

زمانه هيچ نبخشد که بازنستاند

مجو ز سفله مروت که شيئه لا شی

نوشته‌اند بر ايوان جنةالماوی

که هر که عشوه‌ی دنیا خريد وای به وی

سخا نماند سخن طی کنم شراب کجاست

بده به شادی روح و روان حاتم طی

بخيل بوی خدا نشنود بيا حافظ

پياله گير و کرم ورز و الضمان علي

غزل نمره ۴۲۹

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

ساقی بيا که شد قدح لاله پر ز می

طامات تا به چند و خرافات تا به کی؟

بگذر ز کبر و ناز که ديده‌ست روزگار

چين قبای قيصر و طرف کلاه کی

هشيار شو که مرغ سحر مست گشت هان

بيدار شو که خواب عدم در پی است هی

خوش نازکانه می‌چمی ای شاخ نوبهار

کآشفتگی مبادت از آشوب باد دی

بر مهر چرخ و شيوه‌ی او اعتماد نيست

ای وای بر کسی که شد ايمن ز مکر وی

فردا شراب کوثر و حور از برای ماست

و امروز نيز ساقی مه‌روی و جام می

باد صبا ز عهد صبی ياد می‌دهد

جان دارویی که غم ببرد درده ای صبی

حشمت مبين و سلطنت گل که بسپرد

فراش باد هر ورقش را به زير پی

درده به ياد حاتم طی جام يک منی

تا نامه‌ی سياه بخيلان کنيم طی

زان می که داد حسن و لطافت به ارغوان

بيرون فکند لطف مزاج از رخش به خوی

مسند به باغ بر که به خدمت چو بندگان

استاده است سرو و کمر بسته است نی

حافظ حديث سحرفريب خوشت رسيد

تا حد مصر و چين و به اطراف روم و ری

غزل نمره ۴۲۸

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

سحرگاهان که مخمور شبانه

گرفتم باده با چنگ و چغانه

نهادم عقل را ره‌توشه از می

ز شهر هستيش کردم روانه

نگار می‌فروشم عشوه‌ای داد

که ايمن گشتم از مکر زمانه

ز ساقی کمان‌ابرو شنيدم

که ای تير ملامت را نشانه

نبندی زان ميان طرفی کمروار

اگر خود را ببينی در ميانه

برو اين دام بر مرغی دگر نه

که عنقا را بلند است آشيانه

که بندد طرف وصل از حسن شاهی

که با خود عشق بازد جاودانه

نديم و مطرب و ساقی همه اوست

خيال آب و گل در ره بهانه

بده کشتی می تا خوش برانيم

از اين دريای ناپيداکرانه

وجود ما معمایی‌ست حافظ

که تحقيقش فسون است و فسانه

غزل نمره ۴۲۷

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

چراغ روی تو را شمع چرخ پروانه

مرا ز حال تو با حال خويش پروا نه

خرد که قيد مجانين عشق می‌فرمود

به بوی سنبل زلف تو گشت ديوانه

به بوی زلف تو گر جان به باد رفت چه شد؟

هزار جان گرامی فدای جانانه

من رميده ز غيرت ز پا فتادم دوش

نگار خويش چو ديدم به دست بيگانه

چه نقشه‌ها که برانگيختيم و سود نداشت

فسون ما بر او گشته است افسانه

بر آتش رخ زيبای او به جای سپند

به غير خال سياهش که ديد به دانه

به مژده جان به صبا داد شمع در نفسی

ز شمع روی تواش چون رسيد پروانه

مرا به دور لب دوست هست پيمانی

که بر زبان نبرم جز حديث پيمانه

حديث مدرسه و خانقه مگوی که باز

فتاد در سر حافظ هوای ميخانه

غزل نمره ۴۲۶

از خون دل نوشتم نزديک دوست نامه

اني رايت دهرا من هجرک القيامه

دارم من از فراقش در ديده صد علامت

ليست دموع عيني هذا لنا العلامه

هر چند کآزمودم از وی نبود سودم

من جرب المجرب حلت به الندامه

پرسيدم از طبيبی احوال دوست گفتا

في بعدها عذاب في قربها السلامه

گفتم ملامت آيد گر گرد دوست گردم

و الله ما راينا حبا بلا ملامه

حافظ چو طالب آمد جامی به جان شيرين

حتي يذوق منه کاسا من الکرامه

غزل نمره ۴۲۵

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

دامن‌کشان همی‌شد در شرب زرکشيده

صد ماهرو ز رشکش جيب قصب دريده

از تاب آتش می بر گرد عارضش خوی

چون قطره‌های شبنم بر برگ گل چکيده

لفظی فصيح شيرين، قدی بلند چابک

رویی لطيف زيبا، چشمی خوش کشيده

ياقوت جان‌فزايش از آب لطف زاده

شمشاد خوش‌خرامش در ناز پروريده

آن لعل دلکشش بين وان خنده‌ی پرآشوب

وان رفتن خوشش بين وان گام آرميده

آن آهوی سيه‌چشم از دام ما برون شد

ياران چه چاره سازم با اين دل رميده؟

زنهار تا توانی اهل نظر ميازار

دنيا وفا ندارد ای نور هر دو ديده

تا کی کشم عتيبت از چشم دلفريبت

روزی کرشمه‌ای کن ای يار برگزيده

گر خاطر شريفت رنجيده شد ز حافظ

بازآ که توبه کرديم از گفته و شنيده

غزل نمره ۴۲۴

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

از من جدا مشو که توام نور ديده‌ای

آرام جان و مونس قلب رميده‌ای

از دامن تو دست ندارند عاشقان

پيراهن صبوری ايشان دريده‌ای

از چشم زخم دهر مبادت گزند از آنک

در دلبری به غايت خوبی رسيده‌ای

منعم مکن ز عشق وی ای مفتی زمان

معذور دارمت که تو او را نديده‌ای

آن سرزنش که کرد تو را دوست حافظا

بيش از گليم خويش مگر پا کشيده‌ای؟

غزل نمره ۴۲۳

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

دوش رفتم به در ميکده خواب‌آلوده

خرقه تردامن و سجاده شراب‌آلوده

آمد افسوس‌کنان مغبچه‌ی باده‌فروش

گفت بيدار شو ای رهرو خواب‌آلوده

شست‌وشویی کن و آن گه به خرابات خرام

تا نگردد ز تو اين دير خراب آلوده

به هوای لب شيرين‌پسران چند کنی

جوهر روح به ياقوت مذاب آلوده؟

به طهارت گذران منزل پيری و مکن

خلعت شيب چو تشريف شباب آلوده

پاک و صافی شو و از چاه طبيعت به درآی

که صفایی ندهد آب تراب‌آلوده

گفتم ای جان جهان دفتر گل عيبی نيست

که شود فصل بهار از می ناب آلوده

آشنايان ره عشق در اين بحر عميق

غرقه گشتند و نگشتند به آب آلوده

گفت حافظ لغز و نکته به ياران مفروش

آه از اين لطف به انواع عتاب آلوده

غزل نمره ۴۲۲

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ای که با سلسله‌ی زلف دراز آمده‌ای

فرصتت باد که ديوانه‌نواز آمده‌ای

ساعتی ناز مفرما و بگردان عادت

چون به پرسيدن ارباب نياز آمده‌ای

پيش بالای تو ميرم چه به صلح و چه به جنگ

چون به هر حال برازنده‌ی ناز آمده‌ای

آب و آتش به هم آميخته‌ای از لب لعل

چشم بد دور که بس شعبده‌باز آمده‌ای

آفرين بر دل نرم تو که از بهر ثواب

کشته غمزه‌ی خود را به نماز آمده‌ای

زهد من با تو چه سنجد که به يغمای دلم

مست و آشفته به خلوتگه راز آمده‌ای

گفت حافظ دگرت خرقه شراب‌آلوده‌ست

مگر از مذهب اين طايفه بازآمده‌ای؟

غزل نمره ۴۲۱

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

در سرای مغان رفته بود و آب‌زده

نشسته پير و صلایی به شيخ و شاب زده

سبوکشان همه در بندگيش بسته کمر

ولی ز ترک کله چتر بر سحاب زده

شعاع جام و قدح نور ماه پوشيده

عذار مغبچگان راه آفتاب زده

عروس بخت در آن حجله با هزاران ناز

شکسته کسمه و بر برگ گل گلاب زده

ز شور و عربده‌ی شاهدان شيرين کار

شکر شکسته سمن ريخته رباب زده

سلام کردم و با من به روی خندان گفت

که ای خمارکش مفلس شراب‌زده

که اين کند که تو کردی؟ به ضعف همت و رای

ز گنج‌خانه شده خيمه بر خراب زده

وصال دولت بيدار ترسمت ندهند

که خفته‌ای تو در آغوش بخت خواب‌زده

بيا به ميکده حافظ که بر تو عرضه کنم

هزار صف ز دعاهای مستجاب‌زده

غزل نمره ۴۲۰

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ناگهان پرده برانداخته‌ای يعنی چه

مست از خانه برون تاخته‌ای يعنی چه

زلف در دست صبا گوش به فرمان رقيب

اين چنين با همه درساخته‌ای يعنی چه

شاه خوبانی و منظور گدايان شده‌ای

قدر اين مرتبه نشناخته‌ای يعنی چه

نه سر زلف خود اول تو به دستم دادی

بازم از پای درانداخته‌ای يعنی چه

سخنت رمز دهان گفت و کمر سر ميان

و از ميان تيغ به ما آخته‌ای يعنی چه

هر کس از مهره‌ی مهر تو به نقشی مشغول

عاقبت با همه کج باخته‌ای يعنی چه

حافظا در دل تنگت چو فرود آمد يار

خانه از غير نپرداخته‌ای يعنی چه

غزل نمره ۴۱۹

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

وصال او ز عمر جاودان به

خداوندا مرا آن ده که آن به

به شمشيرم زد و با کس نگفتم

که راز دوست از دشمن نهان به

به داغ بندگی مردن بر اين در

به جان او که از ملک جهان به

خدا را از طبيب من بپرسيد

که آخر کی شود اين ناتوان به

گلی کان پايمال سرو ما گشت

بود خاکش ز خون ارغوان به

به خلدم دعوت ای زاهد مفرما

که اين سيب زنخ زان بوستان به

دلا دايم گدای کوی او باش

به حکم آن که دولت جاودان به

جوانا سر متاب از پند پيران

که رای پير از بخت جوان به

شبی می‌گفت حافظ کس نديده‌ست

ز مرواريد گوشم در جهان به

غزل نمره ۴۱۸

مستفعلن‌فع مستفعلن‌فع

گر تيغ بارد در کوی آن ماه

گردن نهاديم الحکم لله

آيين تقوا ما نيز دانيم

ليکن چه چاره با بخت گمراه

ما شيخ و واعظ کمتر شناسيم

يا جام باده يا قصه کوتاه

من رند و عاشق در موسم گل

آن گاه توبه؟ استغفرالله

مهر تو عکسی بر ما نيفکند

آيينه‌رويا! آه از دلت آه

الصبرٌ مُرٌّ و العمرُ فانٍ

يا ليت شعری حَتام القاه

حافظ چه نالی؟ گر وصل خواهي

خون بايدت خورد در گاه و بی‌گاه

غزل نمره ۴۱۷

مستفعلن‌فع مستفعلن‌فع

عيشم مدام است از لعل دلخواه

کارم به کام است الحمدلله

ای بخت سرکش تنگش به بر کش

گه جام زر کش گه لعل دلخواه

ما را به رندی افسانه کردند

پيران جاهل شيخان گمراه

از دست زاهد کرديم توبه

و از فعل عابد استغفرالله

جانا چه گويم شرح فراقت

چشمی و صد نم جانی و صد آه

کافر مبيناد اين غم که ديده‌ست

از قامتت سرو از عارضت ماه

شوق لبت برد از ياد حافظ

درس شبانه ورد سحرگاه

غزل نمره ۴۱۶

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

خنک نسيم معنبر شمامه‌ای دلخواه

که در هوای تو برخاست بامداد پگاه

دليل راه شو ای طاير خجسته‌لقا

که ديده آب شد از شوق خاک آن درگاه

به ياد شخص نزارم که غرق خون دل است

هلال را ز کنار افق کنيد نگاه

منم که بی تو نفس می‌کشم؟ زهی خجلت

مگر تو عفو کنی ور نه چيست عذر گناه؟

ز دوستان تو آموخت در طريقت مهر

سپيده‌دم که صبا چاک زد شعار سياه

به عشق روی تو روزی که از جهان بروم

ز تربتم بدمد سرخ‌گل به جای گياه

مده به خاطر نازک ملالت از من زود

که حافظ تو خود اين لحظه گفت بسم الله

غزل نمره ۴۱۵

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

ای پيک راستان خـبر يار ما بگو

احوال گل به بلبل دستان‌سرا بگو

ما محرمان خلوت انسيم غم مخور

با يار آشنا سخن آشنا بگو

جان‌پرور است قصه‌ی ارباب معرفت

رمزی برو بپرس حديثی بيا بگو

بر اين فقير نامه‌ی آن محتشم بخوان

با اين گدا حکايت آن پادشا بگو

برهم چو می‌زد آن سر زلفين مشکبار

با ما سر چه داشت؟ ز بهر خدا بگو

جان‌ها ز دام زلف چو بر خاک می‌فشاند

بر آن غريب ما چه گذشت از هوا بگو

هر کس که گفت خاک در دوست توتياست

گو اين سخن معاينه در چشم ما بگو

آن کس که منع ما ز خرابات می‌کند

گو در حضور پير من اين ماجرا بگو

گر ديگرت بر آن در دولت گذر بود

بعد از ادای خدمت و عرض دعا بگو

هر چند ما بديم تو ما را بدان مگير

شاهانه ماجرای گناه گدا بگو

آن می که در سبو دل صوفی به عشوه برد

کی در قدح کرشمه کند ساقیا بگو

حافظ گرت به مجلس او راه می‌دهند

می نوش و ترک زرق ز بهر خدا بگو

غزل نمره ۴۱۴

مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن

گلبن عيش می‌دمد ساقی گلعذار کو؟

باد بهار می‌وزد باده‌ی خوشگوار کو؟

هر گل نو ز گلرخی ياد همی‌کند ولی

گوش سخن‌شنو کجا ديده‌ی اعتبار کو؟

مجلس بزم عيش را غاليه‌ی مراد نيست

ای دم صبح خوش‌نفس نافه‌ی زلف يار کو؟

حسن‌فروشی گلم نيست تحمل ای صبا

دست زدم به خون دل بهر خدا نگار کو؟

شمع سحرگهی اگر لاف ز عارض تو زد

خصم زبان‌دراز شد خنجر آبدار کو؟

گفت مگر ز لعل من بوسه نداری آرزو؟

مردم از اين هوس ولی قدرت و اختيار کو؟

حافظ اگر چه در سخن خازن گنج حکمت است

از غم روزگار دون طبع سخن‌گزار کو؟

غزل نمره ۴۱۳

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

خط عذار يار که بگرفت ماه از او

خوش حلقه‌ای‌ست ليک به در نيست راه از او

ابروی دوست گوشه‌ی محراب دولت است

آنجا بسای چهره و حاجت بخواه از او

ای جرعه‌نوش مجلس جم سينه پاک دار

کآيينه‌ای‌ست جام جهان‌بين که آه از او

کردار اهل صومعه‌ام کرد می‌پرست

اين دود بين که نامه‌ی من شد سياه از او

سلطان غم هر آنچه تواند بگو بکن

من بُرده‌ام به باده‌فروشان پناه از او

ساقی چراغ می به ره آفتاب دار

گو برفروز مشعله‌ی صبحگاه از او

آبی به روزنامه‌ی اعمال ما فشان

بتوان مگر سترد حروف گناه از او

حافظ که راه مجلس عشاق ساز کرد

خالی مباد عرصه‌ی اين بزمگاه از او

آيا در اين خيال که دارد گداي شهر

روزی بود که ياد کند پادشاه از او؟

غزل نمره ۴۱۲

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

مرا چشمی‌ست خون‌افشان ز دست آن کمان ابرو

جهان بس فتنه خواهد ديد از آن چشم و از آن ابرو

غلام چشم آن ترکم که در خواب خوش مستی

نگارين‌گلشنش روی است و مشکين‌سايبان ابرو

هلالی شد تنم زين غم که با طغرای ابرويش

که باشد مه که بنمايد ز طاق آسمان ابرو

رقيبان غافل و ما را از آن چشم و جبين هر دم

هزاران گونه پيغام است و حاجب در ميان ابرو

روان گوشه‌گيران را جبينش طرفه گلزاريست

که بر طرف سمن‌زارش همی‌گردد چمان ابرو

دگر حور و پری را کس نگويد با چنين حسنی

که اين را اين چنين چشم است و آن را آن چنان ابرو

تو کافردل نمی‌بندی نقاب زلف و می‌ترسم

که محرابم بگرداند خم آن دلستان ابرو

اگر چه مرغ زيرک بود حافظ در هواداری

به تير غمزه صيدش کرد چشم آن کمان ابرو

غزل نمره ۴۱۱

مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن

تاب بنفشه می‌دهد طره‌ی مشک‌سای تو

پرده‌ی غنچه می‌درد خنده‌ی دلگشای تو

ای گل خوش‌نسيم من بلبل خويش را مسوز

کز سر صدق می‌کند شب همه شب دعای تو

من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان

قال و مقال عالمی می‌کشم از برای تو

دولت عشق بين که چون از سر فقر و افتخار

گوشه‌ی تاج سلطنت می‌شکند گدای تو

خرقه‌ی زهد و جام می گر چه نه درخور هم‌اند

اين همه نقش می‌زنم از جهت رضای تو

شور شراب عشق تو آن نفسم رود ز سر

کاين سر پرهوس شود خاک در سرای تو

شاهنشين چشم من تکيه‌گه خيال توست

جای دعاست شاه من بی تو مباد جای تو

خوش چمنی‌ست عارضت خاصه که در بهار حسن

حافظ خوش‌کلام شد مرغ سخن‌سرای تو

اینستاگرام آیدا

غزل نمره ۴۱۰

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلان

ای قبای پادشاهی راست بر بالای تو

زينت تاج و نگين از گوهر والای تو

آفتاب فتح را هر دم طلوعی می‌دهد

از کلاه خسروی رخسار مه‌سيمای تو

جلوه‌گاه طاير اقبال باشد هر کجا

سايه اندازد همای چترگردون‌سای تو

از رسوم شرع و حکمت با هزاران اختلاف

نکته‌ای هرگز نشد فوت از دل دانای تو

آب حيوانش ز منقار بلاغت می‌چکد

طوطی خوش‌لهجه يعنی کلک شکرخای تو

گر چه خورشيد فلک چشم و چراغ عالم است

روشنایی‌بخش چشم اوست خاک پای تو

آنچه اسکندر طلب کرد و ندادش روزگار

جرعه‌ای بود از زلال جام جان‌افزای تو

عرض حاجت در حريم حضرتت محتاج نيست

راز کس مخفی نماند با فروغ رای تو

خسروا پيرانه‌سر حافظ جوانی‌ می‌کند

بر اميد عفو جانبخش گنه‌فرسای تو

غزل نمره ۴۰۹

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

ای خون‌بهای نافه‌ی چين خاک راه تو

خورشيد سايه‌پرور طرف کلاه تو

نرگس کرشمه می‌برد از حد برون خرام

ای جان فدای شيوه‌ی چشم سياه تو

خونم بخور که هيچ ملک با چنین جمال

از دل نيايدش که نويسد گناه تو

آرام و خواب خلق جهان را سبب تویی

زان شد کنار ديده و دل تکيه گاه تو

با هر ستاره‌ای سر و کار است هر شبم

از حسرت فروغ رخ همچو ماه تو

ياران همنشين همه از هم جدا شدند

ماييم و آستانه‌ی دولت‌پناه تو

*یار بدان مباش که مانند بخت نیک

یار تو باد هر که بود نیکخواه تو

حافظ طمع مبر ز عنايت که عاقبت

آتش زند به خرمن غم دود آه تو

غزل نمره ۴۰۸

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

ای آفتاب آينه‌دار جمال تو

مشک سياه مجمره‌گردان خال تو

صحن سرای ديده بشستم ولی چه سود

کاين گوشه نيست درخور خيل خيال تو

اين نقطه‌ی سياه که آمد مدار نور

عکسی‌ست در حديقه‌ی بينش ز خال تو

در اوج ناز و نعمتی ای پادشاه حسن

يا رب مباد تا به قيامت زوال تو

مطبوع‌تر ز نقش تو صورت نبست باز

طغرانويس ابروی مشکين مثال تو

در چين زلفش ای دل مسکين چگونه‌ای؟

کآشفته گفت باد صبا شرح حال تو

برخاست بوی گل ز در آشتی درآی

ای نوبهار ما رخ فرخنده‌فال تو

تا آسمان ز حلقه‌به‌گوشان ما شود

کو عشوه‌ای ز ابروی همچون هلال تو

تا پيش بخت باز رَوم تهنيت‌کنان

کو مژده‌ای ز مقدم عيد وصال تو؟

در پيش شاه عرض کدامين جفا کنم

شرح نيازمندی خود يا ملال تو؟

حافظ در اين کمند سر سرکشان بسی‌ست

سودای کج مپز که نباشد مجال تو

غزل نمره ۴۰۷

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

مزرع سبز فلک ديدم و داس مه نو

يادم از کشته‌ی خويش آمد و هنگام درو

گفتم ای بخت بخفتيدی و خورشيد دميد

گفت با اين همه از سابقه نوميد مشو

گر روی پاک و مجرد چو مسيحا به فلک

از چراغ تو به خورشيد رسد صد پرتو

تکيه بر اختر شبگرد مکن کاين عيار

تاج کاووس ببرد ربود و کمر کيخسرو

گوشوار زر و لعل ار چه گران دارد گوش

دور خوبی گذران است نصيحت بشنو

چشم بد دور ز خال تو که در عرصه‌ی حسن

بيدقی راند که برد از مه و خورشيد گرو

آسمان گو مفروش اين عظمت کاندر عشق

خرمن مه به جویی خوشه‌ی پروين به دو جو

آتش زهد و ريا خرمن دين خواهد سوخت

حافظ اين خرقه‌ی پشمينه بينداز و برو

الحاقی:

هرکه در مزرعه دل تخم وفا سبز نکرد

زردرویی کشد از حاصل خود گاه درو

اندر این دایره می‌باش چو دف حلقه‌به‌گوش

ور قفایی خوری از دایره‌ی خویش مرو

غزل نمره ۴۰۶

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

گفتا برون شدی به تماشای ماه نو

از ماه ابروان منت شرم باد رو

عمری‌ست تا دلم ز اسیران زلف توست

غافل ز حفظ جانب ياران خود مشو

مفروش عطر عقل به هندوی زلف ما

کان جا هزار نافه‌ی مشکين به نيم جو

تخم وفا و مهر در اين کهنه‌کشته‌زار

آنگه عيان شود که رسد موسم درو

ساقی بيار باده که رمزی بگويمت

از سر اختران کهن‌سير و ماه نو

شکل هلال هر سر مه می‌دهد نشان

از افسر سيامک و ترک کلاه زو

حافظ جناب پير مغان مامن وفاست

درس حديث عشق بر او خوان و زو شنو

غزل نمره ۴۰۵

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

به جان پير خرابات و حق صحبت او

که نيست در سر من جز هوای خدمت او

بهشت اگر چه نه جای گناهکاران است

بيار باده که مستظهرم به همت او

چراغ صاعقه‌ی آن سحاب روشن باد

که زد به خرمن ما آتش محبت او

بر آستانه‌ی ميخانه گر سری بينی

مزن به پای که معلوم نيست نيت او

بيا که دوش به مستی سروش عالم غيب

نويد داد که عام است فيض رحمت او

مکن به چشم حقارت نگاه در من مست

که نيست معصيت و زهد بی مشيت او

نمی‌کند دل من ميل زهد و توبه ولی

به نام خواجه بکوشيم و فر دولت او

مدام خرقه‌ی حافظ به باده در گرو است

مگر ز خاک خرابات بود فطرت او

غزل نمره ۴۰۴

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

می‌فکن بر صف رندان نظری بهتر از اين

بر در ميکده می‌کن گذری بهتر از اين

در حق من لبت اين لطف که می‌فرمايد

سخت خوب است وليکن قدری بهتر از اين

آن که فکرش گره از کار جهان بگشايد

گو در اين کار بفرما نظری بهتر از اين

ناصحم گفت که جز غم چه هنر دارد عشق

برو ای خواجه‌ی عاقل هنری بهتر از اين؟

دل بدان رود گرامی چه کنم گر ندهم

مادر دهر ندارد پسری بهتر از اين

من چو گويم که قدح نوش و لب ساقی بوس

بشنو از من که نگويد دگری بهتر از اين

کلک حافظ شکرين ميوه نباتی‌ست بچين

که در اين باغ نبينی ثمری بهتر از اين

غزل نمره ۴۰۳

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

شراب لعل کش و روی مه‌جبينان بين

خلاف مذهب آنان جمال اينان بين

به زير دلق ملمع کمندها دارند

درازدستی اين کوته‌آستينان بين

به خرمن دو جهان سر فرو نمی‌آرند

دماغ و کبر گدايان و خوشه‌چينان بين

بهای نيم کرشمه هزار جان طلبند

نياز اهل دل و ناز نازنينان بين

حقوق صحبت ما را به باد داد و برفت

وفای صحبت ياران و همنشينان بين

اسير عشق شدن چاره‌ی خلاص من است

ضمير عاقبت‌انديش پيش‌بينان بين

کدورت از دل حافظ ببرد صحبت دوست

صفا‌ی همت پاکان و پاک‌دينان بين

غزل نمره ۴۰۲

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

نکته‌ای دلکش بگويم خال آن مه‌رو ببين

عقل و جان را بسته‌ی زنجير آن گيسو ببين

عيب دل کردم که وحشی‌وضع و هرجایی مباش

گفت چشم شيرگير و غنج آن آهو ببين

حلقه‌ی زلفش تماشاخانه‌ی باد صباست

جان صد صاحب دل آن جا بسته‌ی يک مو ببين

عابدان آفتاب از دلبر ما غافلند

ای ملامتگو خدا را رو مبين آن رو ببين

زلف دل‌دزدش صبا را بند بر گردن نهاد

با هواداران رهرو حيله‌ی هندو ببين

اين که من در جستجوی او ز خود فارغ شدم

کس نديده‌ست و نبيند مثلش از هر سو ببين

حافظ ار در گوشه‌ی محراب می‌نالد رواست

ای نصيحتگو خدا را آن خم ابرو ببين

از مراد شاه منصور ای فلک سر برمتاب

تيزی شمشير بنگر قوت بازو ببين

غزل نمره ۴۰۱

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

چون شوم خاک رهش دامن بيفشاند ز من

ور بگويم دل بگردان رو بگرداند ز من

روی رنگين را به هر کس می‌نمايد همچو گل

ور بگويم بازپوشان بازپوشاند ز من

چشم خود را گفتم آخر يک نظر سيرش ببين

گفت می‌خواهیمگر تا جوی خون راند ز من

او به خونم تشنه و من بر لبش تا چون شود

کام بستانم از او يا داد بستاند ز من

گر چو شمعش پيش ميرم بر غمم خندان شود

ور برنجم خاطر نازک برنجاند ز من

دوستان جان داده‌ام بهر دهانش بنگريد

کو به چيزی مختصر چون باز می‌ماند ز من

گر چو فرهادم به تلخی جان برآيد باک نيست

بس حکايت‌های شيرين باز می‌ماند ز من

صبر کن حافظ که گر زين دست باشد درس غم

عشق در هر گوشه‌ای افسانه‌ای خواند ز من

غزل نمره ۴۰۰

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

بالابلند عشوه‌گر نقش‌باز من

کوتاه کرد قصه زهد دراز من

ديدی دلا که آخر پيری و زهد و علم

با من چه کرد ديده معشوقه‌باز من؟

می‌ترسم از خرابی ايمان که می‌برد

محراب ابروی تو حضور نماز من

گفتم به دلق زرق بپوشم نشان عشق

غماز بود اشک و عيان کرد راز من

مست است يار و ياد حريفان نمی‌کند

ذکرش به خير ساقی مسکين‌نواز من

يا رب کی آن صبا بوزد کز نسيم آن

گردد شمامه‌ی کرمش کارساز من

نقشی بر آب می‌زنم از گريه حاليا

تا کی شود قرين حقيقت مجاز من

بر خود چو شمع خنده‌زنان گريه می‌کنم

تا با تو سنگدل چه کند سوز و ساز من

زاهد چو از نماز تو کاری نمی‌رود

هم مستی شبانه و راز و نياز من

حافظ ز گريه سوخت بگو حالش ای صبا

با شاه دوست‌پرور دشمن‌گداز من

غزل نمره ۳۹۹

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

کرشمه‌ای کن و بازار ساحری بشکن

به غمزه رونق و ناموس سامری بشکن

به باد ده سر و دستار عالمی، يعنی

کلاه‌گوشه به آيين سروری بشکن

به زلف گوی که آيين دلبری بگذار

به غمزه گوی که قلب ستمگری بشکن

برون خرام و ببر گوی خوبی از همه‌کس

سزای حور بده رونق پری بشکن

به آهوان نظر شير آفتاب بگير

به ابروان دوتا قوس مشتری بشکن

چو عطرسای شود زلف سنبل از دم باد

تو قيمتش به سر زلف عنبری بشکن

چو عندليب فصاحت فروشد ای حافظ

تو قدر او به سخن گفتن دری بشکن

غزل نمره ۳۹۸

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

ای نور چشم من سخنی هست گوش کن

چون ساغرت پر است بنوشان و نوش کن

پيران سخن ز تجربه گويند گفتمت

هان ای پسر که پير شوی پند گوش کن

در راه عشق وسوسه‌ی اهرمن بسی‌ست

پيش آی و گوش دل به پيام سروش کن

تسبيح و خرقه لذت مستی نبخشدت

همت در اين عمل، طلب از می‌فروش کن

بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشق

خواهی که زلف يار کشی ترک هوش کن

با دوستان مضايقه در عمر و مال نيست

صد جان فدای يار نصيحت نيوش کن

برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماند

ای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن

ساقی که جامت از می صافی تهی مباد

چشم عنايتی به من دردنوش کن

سرمست در قبای زرافشان چو بگذری

يک بوسه نذر حافظ پشمينه‌پوش کن

غزل نمره ۳۹۷

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

ز در درآ و شبستان ما منور کن

هوای مجلس روحانيان معطر کن

به چشم و ابروی جانان سپرده‌ام دل و جان

بيا بيا و تماشای طاق و منظر کن

ستاره‌ی شب هجران نمی‌فشاند نور

به بام قصر برآ و چراغ مه برکن

ز خاک مجلس ما ای نسیم باغ بهشت

ببر شمامه به فردوس و عود مجمر کن

از اين مزوجه و خرقه نيک در تنگم

به يک کرشمه صوفی‌کشم قلندر کن

چو شاهدان چمن زيردست حسن تواند

کرشمه بر سمن و جلوه بر صنوبر کن

فضول نفس حکايت بسی کند ساقی

تو کار خود مده از دست و می به ساغر کن

وگر فقيه نصيحت کند که عشق مباز

پياله‌ای بدهش گو دماغ را تر کن

حجاب ديده‌ی ادراک شد شعاع جمال

بيا و خرگه خورشيد را منور کن

طمع به قند وصال تو حد ما نبود

حوالتم به لب لعل همچو شکر کن

لب پياله ببوس آنگهی به مستان ده

بدين دقيقه دماغ معاشران تر کن

پس از ملازمت عيش و عشق مهرويان

ز کارها که کنی شعر حافظ از بر کن

غزل نمره ۳۹۶

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

صبح است ساقيا قـدحی پرشـراب کن

دور فلک درنگ ندارد شتاب کن

زان پيشتر که عالم فانی شود خراب

ما را ز جام باده‌ی گلگون خراب کن

خورشيد می ز مشرق ساغر طلوع کرد

گر برگ عيش می‌طلبی ترک خواب کن

روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کند

زنهار کاسه‌ی سر ما پرشراب کن

ما مرد زهد و توبه و طامات نيستيم

با ما به جام باده‌ی صافی خطاب کن

کار صواب باده پرستی‌ست حافظا

برخيز و عزم جزم به کار صواب کن

غزل نمره ۳۹۵

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلن

گلبرگ را ز سنبل مشکين نقاب کن

وانگه نقاب درکش و عالم خراب کن

بفشان عرق ز چهره و اطراف باغ را

چون شيشه‌های ديده‌ی ما پرگلاب کن

ايام گل چو عمر به رفتن شتاب کرد

ساقی به دور باده‌ی گلگون شتاب کن

بگشا به شيوه‌‌، نرگسِ پرخوابِ مست را

و از رشک، چشمِ نرگسِ رعنا به خواب کن

بوی بنفشه بشنو و زلف نگار گير

بنگر به رنگ لاله و عزم شراب کن

زآنجا که رسم و عادت عاشق‌کشی توست

با دشمنان قدح کش و با ما عتاب کن

همچون حباب ديده به روی قدح گشای

وين خانه را قياس اساس از حباب کن

حافظ وصال می‌طلبد از ره دعا

يا رب دعای خسته‌دلان مستجاب کن

غزل نمره ۳۹۴

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

ای روی ماه‌منظر تو نوبهار حسن

خال و خط تو مرکز حسن و مدار حسن

در چشم پرخمار تو پنهان فسون سحر

در زلف بی‌قرار تو پيدا قرار حسن

ماهی نتافت همچو تو از برج نيکویی

سروی نخاست چون قدت از جويبار حسن

خرم شد از ملاحت تو عهد دلبری

فرخ شد از لطافت تو روزگار حسن

از دام زلف و دانه‌ی خال تو در جهان

يک مرغ دل نماند نگشته شکار حسن

دايم به لطف دايه‌ی طبع از ميان جان

می‌پرورد به ناز تو را در کنار حسن

گرد لبت بنفشه از آن تازه و تر است

کآب حيات می‌خورد از جويبار حسن

حافظ طمع بريد که بيند نظير تو

ديار نيست جز رخت اندر ديار حسن

غزل نمره ۳۹۳

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

منم که شهره‌ی شهرم به عشق ورزيدن

منم که ديده نيالودم به بد ديدن

وفا کنيم و ملامت کشيم و خوش باشيم

که در طريقت ما کافری‌ست رنجيدن

به پير ميکده گفتم که چيست راه نجات

بخواست جام می و گفت عيب پوشيدن

مراد دل ز تماشای باغ عالم چيست

به دست مردم چشم از رخ تو گل چيدن

به می‌پرستی از آن نقش خود زدم بر آب

که تا خراب کنم نقش‌خودپرستيدن

به رحمت سر زلف تو واثقم ور نه

کشش چو نبود از آن سو چه سود کوشيدن

عنان به ميکده خواهيم تافت زين مجلس

که وعظ بی‌عملان واجب است نشنيدن

ز خط يار بياموز مهر با رخ خوب

که گرد عارض خوبان خوش است گرديدن

مبوس جز لب ساقی و جام می حافظ

که دست زهدفروشان خطاست بوسيدن

غزل نمره ۳۹۲

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

دانی که چيست دولت؟ ديدار يار ديدن

در کوی او گدایی بر خسروی گزيدن

از جان طمع بريدن آسان بود وليکن

از دوستان جانی مشکل توان بريدن

خواهم شدن به بستان چون غنچه با دل تنگ

و آنجا به نيک‌نامی پيراهنی دريدن

گه چون نسيم با گل راز نهفته گفتن

گه سر عشقبازی از بلبلان شنيدن

بوسيدن لب يار اول ز دست مگذار

کآخر ملول گردی از دست و لب گزيدن

فرصت شمار صحبت کز اين دوراهه منزل

چون بگذريم ديگر نتوان به هم رسيدن

گویی برفت حافظ از ياد شاه يحیی

يا رب به يادش آور درويش پروريدن

غزل نمره ۳۹۱

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

خوشتر از فکر می و جام چه خواهد بودن

تا ببينم که سرانجام چه خواهد بودن

غم دل چند توان خورد که ايام نماند

گو نه دل باش و نه ايام چه خواهد بودن

مرغ کم‌حوصله را گو غم خود خور که بر او

رحم آن کس که نهد دام چه خواهد بودن

باده خور غم مخور و پند مقلد منيوش

اعتبار سخن عام چه خواهد بودن

دست رنج تو همان به که شود صرف به کام

دانی آخر که به ناکام چه خواهد بودن

پير ميخانه همی خواند معمایی دوش

از خط جام که فرجام چه خواهد بودن

بردم از ره دل حافظ به دف و چنگ و غزل

تا جزای من بدنام چه خواهد بودن

غزل نمره ۳۹۰

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلان

افسر سلطان گل پيدا شد از طرف چمن

مقدمش يا رب مبارک باد بر سرو و سمن

خوش به جای خويشتن بود اين نشست خسروی

تا نشيند هر کسی اکنون به جای خويشتن

خاتم جم را بشارت ده به حسن خاتمت

کاسم اعظم کرد از او کوتاه دست اهرمن

تا ابد معمور باد اين خانه کز خاک درش

هر نفس با بوی رحمان می‌وزد باد يمن

شوکت پور پشنگ و تيغ عالمگير او

در همه شهنامه‌ها شد داستان انجمن

خنگ چوگانی چرخت رام شد در زير زين

شهسوارا چون به ميدان آمدی گویی بزن

جويبار ملک را آب روان شمشير توست

تو درخت عدل بنشان بيخ بدخواهان بکن

بعد از اين نشگفت اگر با نکهت خلق خوشت

خيزد از صحرای ايذج نافه‌ی مشک ختن

گوشه‌گيران انتظار جلوه‌ی خوش می‌کنند

برشکن طرف کلاه و برقع از رخ بر فکن

مشورت با عقل کردم گفت حافظ می بنوش

ساقيا می ده به قول مستشار موتمن

ای صبا بر ساقی بزم اتابک عرضه دار

تا از آن جام زرافشان جرعه‌ای بخشد به من

غزل نمره ۳۸۹

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

چو گل هر دم به بويت جامه در تن

کنم چاک از گريبان تا به دامن

تنت را ديد گل گویی که در باغ

چو مستان جامه را بدريد بر تن

تنت در جامه چون در جام باده

دلت در سينه چون در سيم آهن

من از دست غمت مشکل برم جان

ولی دل را تو آسان بردی از من

به قول دشمنان برگشتی از دوست

نگردد هيچ کس با دوست دشمن

دلم را مشکن و در پا مينداز

که دارد در سر زلف تو مسکن

مکن کز سينه‌ام آه جگرسوز

برآيد همچو دود از راه روزن

چو دل در زلف تو بسته‌ست حافظ

بدين‌سان کار او در پا ميفکن

ببار ای شمع اشک از چشم خونين

که شد سوز دلت بر خلق روشن

غزل نمره ۳۸۸

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

بهار و گل طرب‌انگيز گشت و توبه‌شکن

به شادی رخ گل بيخ غم ز دل برکن

رسيد باد صبا، غنچه در هواداری

ز خود برون شد و بر خود دريد پيراهن

طريق صدق بياموز از آب صافی‌‌دل

به راستی طلب آزادگی ز سرو چمن

ز دستبرد صبا گرد گل کلاله نگر

شکنج گيسوی سنبل ببين به روی سمن

عروس غنچه رسيد از حرم به طالع سعد

به عينه دل و دين می‌برد به وجه حسن

صفير بلبل شوريده و نفير هزار

برای وصل گل آمد برون ز بيت حزن

حديث صحبت خوبان و جام باده بگو

به قول حافظ و فتوای پير صاحب فن

غزل نمره ۳۸۷

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

شاه شمشادقدان خسرو شيرين‌دهنان

که به مژگان شکند قلب همه صف‌شکنان

مست بگذشت و نظر بر من درويش انداخت

گفت ای چشم و چراغ همه شيرين‌سخنان

تا کی از سيم و زرت کيسه تهی خواهد بود؟

بنده‌ی من شو و برخور ز همه سيم‌تنان

کمتر از ذره نه‌ای پست شو و مهر بورز

تا به عشرتگه خورشيد رسی چرخ‌زنان

بر جهان تکيه مکن ور قدحی می داری

شادی زهره‌جبينان خور و نازک‌بدنان

پير پيمانه‌کش من که روانش خوش باد

گفت پرهيز کن از صحبت پيمان‌شکنان

دامن دوست به دست آر و ز دشمن بگسل

مرد يزدان شو و فارغ گذر از اهرمنان

با صبا در چمن لاله سحر می‌گفتم

که شهيدان که‌اند اين همه خونين‌کفنان؟

گفت حافظ من و تو محرم اين راز نه‌ايم

از می لعل حکايت کن و شيرين‌دهنان

غزل نمره ۳۸۶

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

خدا را کم نشين با خرقه‌پوشان

رخ از رندان بی‌سامان مپوشان

در اين خرقه بسی آلودگی هست

خوشا وقت قبای می‌فروشان

در اين صوفی‌وشان دردی نديدم

که صافی باد عيش دردنوشان

تو نازک‌طبعی و طاقت نياری

گرانی‌های مشتی دلق‌پوشان

چو مستم کرده‌ای مستور منشين

چو نوشم داده‌ای زهرم منوشان

بيا و از غبن اين سالوسيان بين

صراحی خون‌دل و بربط خروشان

ز دلگرمی حافظ بر حذر باش

که دارد سينه‌ای چون ديگ جوشان

غزل نمره ۳۸۵

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

يا رب آن آهوی مشکين به ختن باز رسان

وان سهی‌سرو خرامان به چمن باز رسان

دل پژمرده‌ی ما را به نسيمی بنواز

يعنی آن جان زتن‌رفته به تن باز رسان

ماه و خورشيد به منزل چو به امر تو رسند

يار مه‌روی مرا نيز به من باز رسان

سنگ و گل گشت عقیق از گذر گریه‌ی من

يارب آن کوکب رخشان به يمن باز رسان

برو ای طاير ميمون همايون‌آثار

پيش عنقا سخن زاغ و زغن باز رسان

سخن اين است که ما بی تو نخواهيم حيات

بشنو ای پيک خبرگير و سخن باز رسان

آن که بودی وطنش ديده‌ی حافظ يا‌رب

به مرادش ز غريبی به وطن باز رسان

غزل نمره ۳۸۴

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

می‌سوزم از فراقت روی از جفا بگردان

هجران بلای ما شد يا رب بلا بگردان

مه جلوه می‌نمايد بر سبزخنگ گردون

تا او به سر درآيد بر رخش پا بگردان

مرغول را برافشان يعنی به رغم سنبل

گرد چمن بخوری همچون صبا بگردان

يغمای عقل و دين را بيرون خرام سرمست

در سر کلاه بشکن در بر قبا بگردان

ای نور چشم مستان در عين انتظارم

چنگ حزين و جامی بنواز يا بگردان

دوران همی‌نويسد بر عارضش خطی خوش

يارب نوشته‌ی بد از يار ما بگردان

حافظ ز خوبرويان بختت جز اين قدر نيست

گر نيستت رضایی حکم قضا بگردان

غزل نمره ۲۸۳

مستفعلن‌فع مستفعلن‌فع

چندان که گفتم غم با طبيبان

درمان نکردند مسکين غريبان

آن گل که هر دم در دست بادی‌ست

گو شرم بادش از عندليبان

يا رب امان ده تا بازبيند

چشم محبان روی حبيبان

درج محبت بر مهر خود نيست

يا رب مبادا کام رقيبان

ای منعم آخر بر خوان جودت

تا چند باشيم از بی‌نصيبان

حافظ نگشتی رسوای عالم

گر می‌شنيدی پند رفیقان

ما درد پنهان با یار گفتیم

نتوان نهفتن درد از طبیبان

غزل نمره ۳۸۲

مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن

فاتحه‌ی چو آمدی بر سر خسته‌ای بخوان

لب بگشا که می‌دهد لعل لبت به مرده جان

آن که به پرسش آمد و فاتحه خواند و می‌رود

گو نفسی که روح را می‌کنم از پی‌اش روان

ای که طبيب خسته‌ای روی زبان من ببين

کز دم و دود سينه‌ام بار دل است بر زبان

گر چه تب استخوان من کرد ز مهر گرم و رفت

همچو تبم نمی‌رود آتش مهر از استخوان

مرغ دلم چو خال تو هست در آتشش وطن

چشمم از آن دو چشم تو خسته شده‌ست و ناتوان

بازنشان حرارتم ز آب دو ديده و ببين

نبض مرا که می‌دهد هيچ ز زندگی نشان

ای که مدام شيشه‌ام از پی عيش داده‌ای

شيشه‌ام از چه می‌بری پيش طبيب هر زمان

حافظ از آب زندگی شعر تو داد شربتم

ترک طبيب کن بيا نسخه‌ی شربتم بخوان

غزل نمره ۳۸۱

فاعلاتن مفاعلن فعلن

گر چه ما بندگان پادشهيم

پادشاهان ملک صبحگهيم

گنج در آستين و کيسه تهی

جام گيتی‌نما و خاک رهيم

هوشيار حضور و مست غرور

بحر توحيد و غرقه‌ی گنهيم

شاهد بخت چون کرشمه کند

ماش آيينه‌ی رخ چو مهيم

شاه بيداربخت را هر شب

ما نگهبان افسر و کلهيم

گو غنيمت شمار صحبت ما

که تو در خواب و ما به ديده‌گهيم

دشمنان را ز خون کفن سازيم

دوستان را قبای فتح دهيم

رنگ تزوير پيش ما نبود

شير سرخيم و افعی سيهيم

شاه منصور واقف است که ما

روی همت به هر کجا که نهيم

وام حافظ بگو که بازدهند

کرده‌ای اعتراف و ما گوهيم

غزل نمره ۳۸۰

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

بارها گفته‌ام و بار دگر می‌گويم

که من دلشده اين ره نه به خود می‌پويم

در پس آينه طوطی‌صفتم داشته‌اند

آنچه استاد ازل گفت بگو می‌گويم

من اگر خارم و گر گل چمن‌آرایی هست

که از آن دست که می‌پروردم می‌رويم

دوستان عيب من بیدل حيران مکنيد

گوهری دارم و صاحب‌نظری می‌جويم

گر چه با دلق ملمع می گلگون عيب است

مکنم عيب کز او رنگ ريا می‌شويم

خنده و گريه‌ی عشاق ز جایی دگر است

می‌سرايم به شب و وقت سحر می‌مويم

حافظم گفت که خاک در ميخانه مبوی

گو مکن عيب که من مشک ختن می‌بويم

غزل نمره ۳۷۹

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

سرم خوش است و به بانگ بلند می‌گويم

که من نسيم حيات از پياله می‌جويم

عبوس زهد به وجه خمار ننشيند

مريد حلقه‌ی دردی‌کشان خوش‌خويم

شدم فسانه به سرگشتگی که ابروی دوست

کشيد در خم چوگان خويش چون گويم

گرم نه پير مغان در به روی بگشايد

کدام در بزنم چاره از کجا جويم؟

مکن در اين چمنم سرزنش به خودرویی

چنان که پرورشم می‌دهند می‌رويم

تو خانقاه و خرابات در ميانه مبين

خدا گواست که هر جا که هست با اويم

غبار راهِ طلب کيميای بهروزی‌ست

غلام دولت آن خاک عنبرين بويم

ز شوق نرگس مست بلندبالایی

چو لاله با قدح افتاده بر لب جويم

نصیحتم چه کنی ناصحا چو می‌دانی

که من نه معتقد مرد عافیت‌جویم

بيار می که به فتوای حافظ از دل پاک

غبار زرق به فيض قدح فروشويم

غزل نمره ۳۷۸

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ما نگوييم بد و ميل به ناحق نکنيم

جامه‌ی کس سيه و دلق خود ازرق نکنيم

رقم مغلطه بر دفتر دانش نزنيم

سر حق بر ورق شعبده ملحق نکنيم

عيب درويش و توانگر به کم و بيش بد است

کار بد مصلحت آن است که مطلق نکنيم

شاه اگر جرعه‌ی رندان نه به حرمت نوشد

التفاتش به می صاف مروق نکنيم

آسمان کشتی ارباب هنر می‌شکند

تکيه آن به که بر اين بحر معلق نکنيم

خوش برانيم جهان در نظر راهروان

فکر اسب سيه و زين مغرق نکنيم

گر بدی گفت حسودی و رفيقی رنجيد

گو تو خوش باش که ما گوش به احمق نکنيم

حافظ ار خصم خطا گفت نگيريم بر او

ور به حق گفت جدل با سخن حق نکنيم

«««««🍷می‌بهـا»»»»»

غزل نمره ۳۷۷

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ما شبی دست برآريم و دعایی بکنيم

غم هجران تو را چاره ز جایی بکنيم

دلِ بيمار شد از دست، رفيقان مددی

تا طبيبش به سر آريم و دوایی بکنيم

آن که بی‌جرم برنجيد و به تيغم زد و رفت

بازش آريد خدا را که صفایی بکنيم

خشک شد بيخ طرب راه خرابات کجاست

تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنيم؟

در ره نفس کزو سینه‌ی ما بتکده بود

تیر آهی بکشانیم و غزایی بکنیم

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ور نه

کار صعب است مبادا که خطایی بکنيم

سايه‌ی طاير کم‌حوصله کاری نکند

طلب سايه‌ی ميمون همایی بکنيم

دلم از پرده بشد حافظ خوش‌لهجه کجاست

تا به قول و غزلش ساز و نوایی بکنيم؟

غزل نمره ۳۷۶

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

دوستان وقت گل آن به که به عشرت کوشيم

سخن اهل دل است اين و به جان بنيوشيم

نيست در کس کرم و وقت طرب می‌گذرد

چاره آن است که سجاده به می بفروشيم

خوش هوایی‌ست فرح‌بخش خدايا بفرست

نازنينی که به رويش می گلگون نوشيم

ارغنون ساز فلک رهزن اهل هنر است

چون از اين غصه نناليم و چرا نخروشيم

گل به جوش آمد و از می نزديمش آبی

لاجرم ز آتش حرمان و هوس می‌جوشيم

می‌کشيم از قدح لاله شرابی موهوم

چشم بد دور که بی مطرب و می مدهوشيم

حافظ اين حال عجب با که توان گفت که ما

بلبلانيم که در موسم گل خاموشيم

غزل نمره ۳۷۵

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

صوفی بيا که خرقه‌ی سالوس برکشيم

وين نقش زرق را خط بطلان به سر کشيم

نذر و فتوح صومعه در وجه می نهيم

دلق ريا به آب خرابات برکشيم

بيرون جهيم سرخوش و از بزم مدعی

غارت کنيم باده و شاهد به بر کشيم

عشرت کنيم ور نه به حسرت کشندمان

روزی که رخت جان به جهانی دگر کشيم

سر خدا که در تتق غيب منزوی‌ست

مستانه‌اش نقاب ز رخسار برکشيم

فردا اگر نه روضه‌ی رضوان به ما دهند

غلمان ز روضه و حور ز جنت به درکشيم

کو جلوه‌ای ز ابروی او تا چو ماه نو

گوی سپهر در خم چوگان زر کشيم

حافظ نه حد ماست چنين لاف‌ها زدن

پای از گليم خويش چرا بيشتر کشيم؟

غزل نمره ۳۷۴

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

بيا تا گل برافشانيم و می در ساغر اندازيم

فلک را سقف بشکافيم و طرحی نو دراندازيم

اگر غم لشکر انگيزد که خون عاشقان ريزد

من و ساقی به هم بر او تازيم و بنيادش براندازيم

شراب ارغوانی را گلاب اندر قدح ريزيم

نسيم عطرگردان را شکر در مجمر اندازيم

چو در دست است رودی خوش بزن مطرب سرودی خوش

که دست‌افشان غزل خوانيم و پاکوبان سر اندازيم

صبا خاک وجود ما بدان عالیجناب انداز

بود کآن شاه خوبان را نظر بر منظر اندازيم

يکی از عقل می‌لافد يکی طامات می‌بافد

بيا کاين داوری‌ها را به پيش داور اندازيم

بهشت عدن اگر خواهی بيا با ما به ميخانه

که از پای خمت یکسر به حوض کوثر اندازيم

سخندانی و خوشخوانی نمی‌ورزند در شيراز

بيا حافظ که تا خود را به ملکی ديگر اندازيم

غزل نمره ۳۷۳

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

خيز تا خرقه‌ی صوفی به خرابات بريم

شطح و طامات به بازار خرافات بريم

سوی رندان قلندر به رهاورد سفر

دلق بسطامی و سجاده‌ی طامات بريم

تا همه خلوتيان جام صبوحی گيرند

چنگ صبحی به در پير مناجات بريم

با تو آن عهد که در وادی ايمن بستيم

همچو موسی ارنی‌گوی به ميقات بريم

کوس ناموس تو بر کنگره‌ی عرش زنيم

علم عشق تو بر بام سماوات بريم

خاک کوی تو به صحرای قيامت فردا

همه بر فرق سر از بهر مباهات بريم

ور نهد در ره ما خار ملامت زاهد

از گلستانش به زندان مکافات بريم

شرممان باد ز پشمينه‌ی آلوده خويش

گر بدين فضل و هنر نام کرامات بريم

قدر وقت ار نشناسد دل و کاری نکند

بس خجالت که از اين حاصل اوقات بريم

فتنه می‌بارد از اين سقف مقرنس برخيز

تا به ميخانه پناه از همه آفات بريم

در بيابان فنا گم شدن آخر تا کی؟

ره بپرسيم مگر پی به مهمات بريم

حافظ آب رخ خود بر در هر سفله مريز

حاجت آن به که بر قاضی حاجات بريم

غزل نمره ۳۷۲

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

بگذار تا ز شارع ميخانه بگذريم

کز بهر جرعه‌ای همه محتاج آن دريم

روز نخست چون دم رندی زديم و عشق

شرط آن بود که جز ره آن شيوه نسپريم

جایی که تخت و مسند جم می‌رود به باد

گر غم خوريم خوش نبود به که می خوريم

تا بو که دست در کمر او توان زدن

در خون دل نشسته چو ياقوت احمريم

واعظ مکن نصيحت شوريدگان که ما

با خاک کوی دوست به فردوس ننگريم

چون صوفيان به حالت و رقصند مقتدا

ما نيز هم به شعبده دستی برآوريم

از جرعه‌ی تو خاک زمين در و لعل يافت

بيچاره ما که پيش تو از خاک کمتريم

حافظ چو ره به کنگره‌ی کاخ وصل نيست

با خاک آستانه‌ی اين در به سر بريم

غزل نمره ۳۷۱

مفعول و مفاعیل و مفاعیل و فعولن

ما درس سحر در ره ميخانه نهاديم

محصول دعا در ره جانانه نهاديم

در خرمن صد زاهد و عاقل زند آتش

اين داغ که ما بر دل ديوانه نهاديم

سلطان ازل گنج غم عشق به ما داد

تا روی در اين منزل ويرانه نهاديم

در دل ندهم ره پس از اين مهر بتان را

مهر لب او بر در اين خانه نهاديم

در خرقه از اين بيش منافق نتوان بود

بنياد از اين شيوه‌ی رندانه نهاديم

چون می‌رود اين کشتی سرگشته که آخر

جان در سر آن گوهر يک دانه نهاديم

المنه لله که چو ما بی‌دل‌ودين بود

آن را که لقب عاقل و فرزانه نهاديم

قانع به خيالی ز تو بوديم چو حافظ

يا رب چه گداهمت و بيگانه‌نهاديم

غزل نمره ۳۷۰

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

صلاح از ما چه می‌جویی که مستان را صلا گفتيم

به دور نرگس مستت سلامت را دعا گفتيم

در ميخانه‌ام بگشا که هيچ از خانقه نگشود

گرت باور بود ور نه سخن اين بود و ما گفتيم

من از چشم تو ای ساقی خراب افتاده‌ام ليکن

بلایی کز حبيب آيد هزارش مرحبا گفتيم

قدت گفتم که شمشاد است و بس خجلت به بار آورد

که اين نسبت چرا کرديم و اين بهتان چرا گفتيم

جگر چون نافه‌ام خون گشت و کم زينم نمی‌بايد

جزای آن که با زلفت سخن از چين خطا گفتيم

اگر بر من نبخشایی پشيمانی خوری آخر

به خاطر دار اين معنی که در خدمت کجا گفتيم

تو آتش گشتی ای حافظ ولی با يار درنگرفت

ز بدعهدی گل گویی حکايت با صبا گفتيم

غزل نمره ۳۶۹

فاعلاتن فاعلاتن فاعلان

ما ز ياران چشم ياری داشتيم

خود غلط بود آن چه می‌پنداشتيم

تا درخت دوستی کی بر دهد

حاليا رفتيم و تخمی کاشتيم

گفت‌وگو آيين درويشی نبود

ور نه با تو ماجراها داشتيم

شيوه‌ی چشمت فريب جنگ داشت

ما ندانستیم و صلح انگاشتيم

گلبن حسنت نه خود شد دلفروز

ما دم همت بر او بگماشتيم

نکته ها رفت و شکايت کس نکرد

جانب حرمت فرو نگذاشتيم

گفتمش دل برده‌ای از ما به خشم

سر بدین دعوی بر او افراشتیم*

گفت خود دادی به ما دل حافظا

ما محصل بر کسی نگماشتيم

غزل نمره ۳۶۸

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

خيز تا از در ميخانه گشادی طلبيم

به ره دوست نشينيم و مرادی طلبيم

زاد راه حرم وصل نداريم مگر

به گدایی ز در ميکده زادی طلبيم

اشک آلوده‌ی ما گر چه روان است ولی

به رسالت سوی او پاک نهادی طلبيم

لذت داغ غمت بر دل ما باد حرام

اگر از جور غم عشق تو دادی طلبيم

نقطه‌ی خال تو بر لوح بصر نتوان زد

مگر از مردمک ديده مدادی طلبيم

عشوه‌ای از لب شيرين تو دل خواست به جان

به شکرخنده لبت گفت مزادی طلبيم

تا بود نسخه‌ی عطری دل سودازده را

از خط غاليه‌سای تو سوادی طلبيم

چون غمت را نتوان يافت مگر در دل شاد

ما به اميد غمت خاطر شادی طلبيم

بر در مدرسه تا چند نشينی حافظ

خيز تا از در ميخانه گشادی طلبيم

غزل نمره ۳۶۷

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

فتوی پير مغان دارم و قولی‌ست قديم

که حرام است می آنجا که نه يار است نديم

چاک خواهم زدن اين دلق ريایی چه کنم

روح را صحبت ناجنس عذابی‌ست اليم

تا مگر جرعه فشاند لب جانان بر من

سالها شد که منم بر در ميخانه مقيم

مگرش خدمت ديرين من از ياد برفت

ای نسيم سحری ياد دهش عهد قديم

بعد صد سال اگر بر سر خاکم گذری

سر برآرد ز گلم رقص کنان عظم رميم

دلبر از ما به صد اميد ستد اول دل

ظاهرا عهد فرامش نکند خلق کريم

غنچه گو تنگدل از کار فروبسته مباش

کز دم صبح مدد يابی و انفاس نسيم

فکر بهبود خود ای دل ز دری ديگر کن

درد عاشق نشود به ز مداوای حکيم

گوهر معرفت اندوز که با خود ببری

که نصيب دگران است نصاب زر و سيم

دام سخت است مگر يار شود لطف خدا

ور نه آدم نبرد صرفه ز شيطان رجيم

حافظ ار سيم و زرت نيست چه شد شاکر باش

چه به از دولت لطف سخن و طبع سليم

موزیک ویدیوی آغاز برنامه

غزل نمره ۳۶۶

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ما بدين در نه پی حشمت و جاه آمده‌ايم

از بد حادثه اين جا به پناه آمده‌ايم

رهرو منزل عشقيم و ز سرحد عدم

تا به اقليم وجود اين همه راه آمده‌ايم

سبزه‌ی خط تو ديديم و ز بستان بهشت

به طلبکاری آن مهرگياه آمده‌ايم

با چنين گنج که شد خازن او روح امين

به گدایی به در خانه‌ی شاه آمده‌ايم

لنگر حلم تو ای کشتی توفيق کجاست؟

که در اين بحر کرم غرق گناه آمده‌ايم

آبرو می‌رود ای ابر خطاپوش ببار

که به ديوان عمل نامه‌سياه آمده‌ايم

حافظ اين خرقه‌ی پشمينه بیانداز که ما

از پی قافله با آتش آه آمده‌ايم

غزل نمره ۳۶۵

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

عمری‌ست تا به راه غمش رو نهاده‌ايم

روی و ريای خلق به يک سو نهاده‌ايم

طاق و رواق مدرسه و قال و قيل علم

در راه جام و ساقی مه‌رو نهاده‌ايم

هم جان بدان دو نرگس جادو سپرده‌ايم

هم دل بدان دو سنبل هندو نهاده‌ايم

ما ملک عافيت نه به لشکر گرفته‌ايم

ما تخت سلطنت نه به بازو نهاده‌ايم

عمری گذشت تا به اميد اشارتی

چشمی بدان دو گوشه‌ی ابرو نهاده‌ايم

تا سحر چشم يار چه بازی کند که باز

بنياد بر کرشمه‌ی جادو نهاده‌ايم

بی ناز نرگسش سر سودایی از ملال

همچون بنفشه بر سر زانو نهاده‌ايم

بر بوی عید وصل چو نظارگان ماه

چشم طلب بر آن خم ابرو نهاده‌ايم

گفتی که حافظا دل سرگشته‌ات کجاست؟

در حلقه‌های آن خم گيسو نهاده‌ايم

ابیات الحاقی:

حافظ به عیش کوش که ما نقد عقل و هوش

از بهر یار سلسله‌گیسو نهاده‌ایم

ننهاده‌ایم بار جهان بر دل ضعیف

وین کار و بار بسته به یک مو نهاده‌ایم

هشیار و عاقلیم که بر دست و پای عقل

زنجیر و بند از خم گیسو نهاده‌ایم

غزل نمره ۳۶۴

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

ما بی‌غمان مست دل‌ازدست‌داده‌ايم

همراز عشق و همنفس جام باده‌ايم

بر ما بسی کمان ملامت کشيده‌اند

تا کار خود ز ابروی جانان گشاده‌ايم

ای گل تو دوش داغ صبوحی کشيده‌ای

ما آن شقايقيم که با داغ زاده‌ايم

پير مغان ز توبه‌ی ما گر ملول شد

گو باده صاف کن که به عذر ايستاده‌ايم

کار از تو می‌رود مددی ای دليل راه

کانصاف می‌دهيم و ز راه اوفتاده‌ايم

چون لاله می مبين و قدح در ميان کار

اين داغ بين که بر دل خونين نهاده‌ايم

گفتی که حافظ اين همه رنگ و خيال چيست

نقش غلط مبين که همان لوح ساده‌ايم

غزل نمره ۳۶۳

فاعلاتن فاعلاتن فاعلان

دردم از يار است و درمان نيز هم

دل فدای او شد و جان نيز هم

اين که می‌گويند آن خوشتر ز حسن

يار ما اين دارد و آن نيز هم

هر دو عالم يک فروغ روی اوست

گفتمت پيدا و پنهان نيز هم

ياد باد آن کو به قصد خون ما

عهد را بشکست و پيمان نيز هم

خون من آن نرگس مستانه ریخت

وآن سر زلف پریشان نیز هم*

دوستان در پرده می‌گويم سخن

گفته خواهد شد به دستان نيز هم

اعتمادی نيست بر کار جهان

بلکه بر گردون گردان نيز هم

چون سر آمد دولت شب‌های وصل

بگذرد ايام هجران نيز هم

عاشق از قاضی نترسد می بيار

بلکه از يرغوی سلطان نيز هم

محتسب داند که حافظ عاشق است

و آصف ملک سليمان نيز هم

غزل نمره ۳۶۲

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

ديدار شد ميسر و بوس و کنار هم

از بخت شکر دارم و از روزگار هم

زاهد برو که طالع اگر طالع من است

جامم به دست باشد و زلف نگار هم

ما عيب کس به مستی و رندی نمی‌کنيم

لعل بتان خوش است و می خوشگوار هم

ای دل بشارتی دهمت محتسب نماند

و از می جهان پر است و بت ميگسار هم

خاطر به دست تفرقه دادن نه زيرکی‌ست

مجموعه‌ای بخواه و صراحی بيار هم

بر خاکيان عشق فشان جرعه‌ی لبش

تا خاک لعل گون شود و مشکبار هم

آن شد که چشم بد نگران بودی از کمين

خصم از ميان برفت و سرشک از کنار هم

چون کائنات جمله به بوی تو زنده‌اند

ای آفتاب سايه ز ما برمدار هم

چون آبروی لاله و گل فيض حسن توست

ای ابر لطف بر من خاکی ببار هم

حافظ اسير زلف تو شد از خدا بترس

و از انتصاف آصف جم اقتدار هم

ابیات الحاقی

برهان ملک و دين که ز دست وزارتش

ايام کان يمين شد و دريا يسار هم

بر ياد راي انور او آسمان به صبح

جان مي کند فدا و کواکب نثار هم

گوی زمين ربوده چوگان عدل اوست

وين برکشيده گنبد نيلی‌حصار هم

عزم سبک عنان تو در جنبش آورد

اين پايدار مرکز عالي مدار هم

تا از نتيجه فلک و طور دور اوست

تبديل ماه و سال و خزان و بهار هم

خالي مباد کاخ جلالش ز سروران

و از ساقيان سروقد گلعذار هم

غزل نمره ۳۶۱

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

آن که پامال جفا کرد چو خاک راهم

خاک می‌بوسم و عذر قدمش می‌خواهم

من نه آنم که ز جور تو بنالم حاشا

بنده‌ی معتقد و چاکر دولتخواهم

بسته‌ام در خم گيسوی تو اميد دراز

آن مبادا که کند دست طلب کوتاهم

ذره‌ی خاکم و در کوی توام جای خوش است

ترسم ای دوست که بادی ببرد ناگاهم

پير ميخانه سحر جام جهان‌بينم داد

و اندر آن آينه از حسن تو کرد آگاهم*

صوفی صومعه‌ی عالم قدسم ليکن

حاليا دير مغان است حوالتگاهم

با من راه‌نشين خيز و سوی ميکده آی

تا در آن حلقه ببينی که چه صاحب‌جاهم

مست بگذشتی و از حافظت انديشه نبود

آه اگر دامن حسن تو بگيرد آهم

غزل نمره ۳۶۰

فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

گر از اين خان غریبان به سوی خانه روم

دگر آنجا که روم عاقل و فرزانه روم

زين سفر گر به سلامت به وطن گردم باز

نذر کردم که هم از راه به ميخانه روم

تا بگويم که چه کشفم شد از اين سير و سلوک

به در صومعه با بربط و پيمانه روم

آشنايان ره عشق گرم خون بخورند

ناکسم گر به شکايت سوی بيگانه روم

بعد از اين دست من و زلف چو زنجير نگار

چند و چند از پی کام دل ديوانه روم؟

گر ببينم خم ابروی چو محرابش باز

سجده‌ی شکر کنم و از پی شکرانه روم

خرم آن دم که چو حافظ به تولای وزير

سرخوش از ميکده با دوست به کاشانه روم

غزل نمره ۳۵۹

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

خرم آن روز کز اين منزل ويران بروم

راحت جان طلبم و از پی جانان بروم

گر چه دانم که به جایی نبرد راه غريب

من به بوی سر آن زلف پريشان بروم

چون صبا با تن بيمار و دل بی‌طاقت

به هواداری آن سرو خرامان بروم

دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت

رخت بربندم و تا ملک سليمان بروم

در ره او چو قلم گر به سرم بايد رفت

با دل زخم‌کش و ديده‌ی گريان بروم

نذر کردم گر از اين غم به در آيم روزی

تا در ميکده شادان و غزل‌خوان بروم

به هواداری او ذره‌صفت رقص‌کنان

تا لب چشمه‌ی خورشيد درخشان بروم

تازيان را غم احوال گران‌باران نيست

پارسايان مددی تا خوش و آسان بروم

ور چو حافظ ز بيابان نبرم ره بيرون

همره کوکبه‌ی آصف دوران بروم

غزل نمره ۳۵۸

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

غم زمانه که هيچش کران نمی‌بينم

دواش جز می چون ارغوان نمی‌بينم

به ترک خدمت پير مغان نخواهم گفت

چرا که مصلحت خود در آن نمی‌بينم

ز آفتاب قدح ارتفاع عيش بگير

چرا که طالع وقت آن چنان نمی‌بينم

نشان اهل خدا عاشقی‌ست با خود دار

که در مشايخ شهر اين نشان نمی‌بينم

بدين دو ديده‌ی حيران من هزار افسوس

که با دو آينه رويش عيان نمی‌بينم

قد تو تا بشد از جويبار ديده‌ی من

به جای سرو جز آب روان نمی‌بينم

در اين خمار کسم جرعه‌ای نمی‌بخشد

فغان که اهل دلی در ميان نمی‌بينم

نشان موی ميانش که دل در او بستم

ز من مپرس که خود در ميان نمی‌بينم

من و سفينه‌ی حافظ که جز در اين دريا

بضاعت سخن درفشان نمی‌بينم

غزل نمره ۳۵۷

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

در خرابات مغان نور خدا می‌بينم

اين عجب بين که چه نوری ز کجا می‌بينم

کیست دردی‌کش این میکده یارب که درش

قبله‌ی حاجت و محراب دعا می‌بینم

جلوه بر من مفروش ای ملک‌الحاج که تو

خانه می‌بينی و من خانه‌خدا می‌بينم

خواهم از زلف بتان نافه‌گشایی کردن

فکر دور است همانا که خطا می‌بينم

کس نديده‌ست ز مشک ختن و نافه‌ی چين

آنچه من هر سحر از باد صبا می‌بينم

سوز دل اشک روان آه سحر ناله‌ی شب

اين همه از نظر لطف شما می‌بينم

هر دم از روی تو نقشی زندم راه خيال

با که گويم که در اين پرده چه‌ها می‌بينم؟

نیست در دایره یک نقطه خطا از کم و بیش

که من این مسئله بی‌چون‌وچرا می‌بینم

دوستان عيب نظربازی حافظ مکنيد

که من او را ز محبان خدا می‌بينم

غزل خواجوی کرمانی:

خودپرستی مکن ار زان که خدا می‌طلبی

در فنا محو شو ار ملک بقا می‌طلبی

خبر از درد نداری و دوا می‌جویی

اثر از رنج ندیدی و شفا می‌طلبی

ساکن دیری و از کعبه نشان می‌پرسی

در خرابات مغانی و خدا می‌طلبی

کارت از چین سر زلف بتان در گره است

وین عجب‌تر که از آن مشک ختا می‌طلبی

اگر از سرو قدان مهر طمع می‌داری

از بن زهر گیا مهر گیا می‌طلبی

خبر از انده یعقوب نداری و مقیم

بوی پیراهن یوسف ز صبا می‌طلبی

کی دل مرده‌ات از باد صبا زنده شود

نفس عیسوی از باد هوا می‌طلبی

دُردیِ دَردکش ار زان که دوا می‌خواهی

بادهٔ صاف خور ار زانک صفا می‌طلبی

خیز خواجو که در این گوشه نوا نتوان یافت

به سپاهان رو اگر زانک نوا می‌طلبی

غزل نمره ۳۵۶

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

گرم از دست برخيزد که با دلدار بنشينم

ز جام وصل می نوشم ز باغ عيش گل چينم

شراب تلخ صوفی‌سوز بنيادم بخواهد برد

لبم بر لب نه ای ساقی و بستان جان شيرينم

مگر ديوانه خواهم شد در اين سودا که شب تا روز

سخن با ماه می‌گويم پری در خواب می‌بينم

لبت شکر به مستان داد و چشمت می به ميخواران

منم کز غايت حرمان نه با آنم نه با اينم

چو هر خاکی که باد آورد فيضی برد از انعامت

ز حال بنده ياد آور که دولتخواه ديرينم

نه هر کو نقش نظمی زد کلامش دلپذير افتد

تذرو طرفه من گيرم که چالاک است شاهينم

اگر باور نمی‌داری رو از صورتگر چين پرس

که مانی نسخه می‌خواهد ز نوک کلک مشکينم

رموز مستی و رندی ز من بشنو نه از حافظ

که با جام و قدح هر دم نديم ماه و پروينم

وفاداری و حق‌گویی نه کار هر کسی باشد

غلام آصف ثانی جلال الحق و الدينم

غزل نمره ۳۵۵

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

حاليا مصلحت وقت در آن می‌بينم

که کشم رخت به ميخانه و خوش بنشينم

جز صراحی و کتابم نبود يار و نديم

تا حريفان دغا را به جهان کم بينم

جام می گيرم و از اهل ريا دور شوم

يعنی از اهل جهان پاکدلی بگزينم

بس که در خرقه‌ی آلوده زدم لاف صلاح

شرمسار از رخ ساقی و می رنگينم

سر به آزادگی از خلق برآرم چون سرو

گر دهد دست که دامن ز جهان درچينم

سينه‌ی تنگ من و بار غم او هيهات

مرد اين بار گران نيست دل مسکينم

من اگر رند خراباتم و گر حافظ شهر

اين متاعم که همی‌بينی و کمتر زينم

بنده‌ی آصف عهدم دلم از راه مبر

که اگر دم زنم از چرخ بخواهد کينم

بر دلم گرد ستم‌هاست خدايا مپسند

که مکدر شود آيينه‌ی مهرآيينم

غزل نمره ۳۵۴

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

به مژگان سيه کردی هزاران رخنه در دينم

بيا کز چشم بيمارت هزاران درد برچينم

الا ای همنشين دل که يارانت برفت از ياد

مرا روزی مباد آن دم که بی ياد تو بنشينم

جهان پير است و بی‌بنياد از اين فرهادکش فرياد

که کرد افسون و نيرنگش ملول از جان شيرينم

ز تاب آتش دوری شدم غرق عرق چون گل

بيار ای بادِ شبگيری نسيمی زان عرق چينم

جهان فانی و باقی فدای شاهد و ساقی

که سلطانی عالم را طفيل عشق می‌بينم

اگر بر جای من غيری گزيند دوست حاکم اوست

حرامم باد اگر من جان به جای دوست بگزينم

صباح‌الخير زد بلبل کجایی ساقيا برخيز

که غوغا می‌کند در سر خيال خواب دوشينم

شب رحلت هم از بستر روم در قصر حورالعين

اگر در وقت جان دادن تو باشی شمع بالينم

حديث آرزومندی که در اين نامه ثبت افتاد

همانا بی‌غلط باشد که حافظ داد تلقينم

غزل نمره ۳۵۳

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

من ترک عشق و شاهد و ساغر نمی‌کنم

صد بار توبه کردم و ديگر نمی‌کنم

باغ بهشت و سايه طوبی و قصر و حور

با خاک کوی دوست برابر نمی‌کنم

تلقين و درس اهل نظر يک اشارت است

گفتم کنايتی و مکرر نمی‌کنم

هرگز نمی‌شود ز سر خود خبر مرا

تا در ميان ميکده سر برنمی‌کنم

ناصح به طعن گفت که رو ترک عشق کن

محتاج جنگ نيست برادر نمی‌کنم

اين تقوی‌ام تمام که با شاهدان شهر

ناز و کرشمه بر سر منبر نمی‌کنم

پیر مغان حکایت معقول می‌کند

معذورم ار حدیث تو باور نمی‌کنم

حافظ جناب پير مغان جای دولت است

من ترک خاک‌بوسی اين در نمی‌کنم

غزل نمره ۳۵۲

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلان

روزگاری شد که در ميخانه خدمت می‌کنم

در لباس فقر کار اهل دولت می‌کنم

تا کی اندر دام وصل آرم تذروی خوش‌خرام

در کمينم و انتظار وقت و فرصت می‌کنم

واعظ ما بوی حق نشنيد بشنو کاين سخن

در حضورش نيز می‌گويم نه غيبت می‌کنم

با صبا افتان و خيزان می‌روم تا کوی دوست

وز رفيقان ره استمداد همت می‌کنم

خاک کويت زحمت ما برنتابد بيش از اين

لطف‌ها کردی بتا تخفيف زحمت می‌کنم

زلف دلبر دام راه و غمزه‌اش تير بلاست

ياد دار ای دل که چندين‌ات نصيحت می‌کنم

ديده‌ی بدبين بپوشان ای کريم عيب‌پوش

زين دليری‌ها که من در کنج خلوت می‌کنم

حافظم در مجلسی، دردی‌کشم در محفلی

بنگر اين شوخی که چون با خلق صنعت می‌کنم

غزل نمره ۳۵۱

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

حاشا که من به موسم گل ترک می کنم

من لاف عقل می‌زنم اين کار کی کنم؟

مطرب کجاست؟ تا همه محصول زهد و علم

در کار چنگ و بربط و آواز نی کنم

از قال و قیل مدرسه حالی دلم گرفت

يک چند نيز خدمت معشوق و می کنم

کی بود در زمانه وفا جام می بيار

تا من حکايت جم و کاووس و کی کنم

از نامه‌ی سياه نترسم که روز حشر

با فيض لطف او صد از اين نامه طی کنم

کو پيک صبح تا گله‌های شب فراق

با آن خجسته‌طلعت فرخنده‌پی کنم؟

اين جان عاريت که به حافظ سپرد دوست

روزی رخش ببينم و تسليم وی کنم

غزل نمره ۳۵۰

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

به عزم توبه سحر گفتم استخاره کنم

بهار توبه‌شکن می‌رسد چه چاره کنم؟

سخن درست بگويم نمی‌توانم ديد

که می خورند حريفان و من نظاره کنم

چو غنچه با لب خندان به ياد مجلس شاه

پياله گيرم و از شوق جامه پاره کنم

به دور لاله دماغ مرا علاج کنيد

گر از ميانه‌ی بزم طرب کناره کنم

ز روی دوست مرا چون گل مراد شکفت

حواله‌ی سر دشمن به سنگ خاره کنم

گدای ميکده‌ام ليک وقت مستی بين

که ناز بر فلک و حکم بر ستاره کنم

مرا که نيست ره و رسم لقمه‌پرهيزی

چرا ملامت رند شرابخواره کنم؟

به تخت گل بنشانم بتی چو سلطانی

ز سنبل و سمنش ساز طوق و ياره کنم

ز باده خوردن پنهان ملول شد حافظ

به بانگ بربط و نی رازش آشکاره کنم

غزل نمره ۳۴۹

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

دوش سودای رخش گفتم ز سر بيرون کنم

گفت کو زنجير تا تدبير اين مجنون کنم؟

قامتش را سرو گفتم سر کشيد از من به خشم

دوستان از راست می‌رنجد نگارم چون کنم؟

نکته‌ ناسنجيده گفتم دلبرا معذور دار

عشوه‌ای فرمای تا طبع سخن موزون کنم

زردرویی می‌کشم زان طبع نازک بی‌گناه

ساقيا جامی بده تا چهره را گلگون کنم

ای نسيم منزل ليلی خدا را تا به کی

ربع را برهم زنم اطلال را جيحون کنم

من که ره بردم به گنج حسن بی‌پايان دوست

صد گدای همچو خود را بعد از اين قارون کنم

ای مه صاحب‌قران از بنده حافظ ياد کن

تا دعای دولت آن حسن روزافزون کنم

غزل نمره ۳۴۸

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

ديده دريا کنم و صبر به صحرا فکنم

و اندر اين کار دل خويش به دريا فکنم

از دل تنگ گنهکار برآرم آهی

کآتش اندر گنه آدم و حوا فکنم

مايه‌ی خوشدلی آنجاست که دلدار آنجاست

می‌کنم جهد که خود را مگر آن جا فکنم

بگشا بند قبا ای مه خورشيدکلاه

تا چو زلفت سر سودازده در پا فکنم

خورده‌ام تير فلک باده بده تا سرمست

عقده دربند کمر ترکش جوزا فکنم

جرعه‌ی جام بر اين تخت روان افشانم

غلغل چنگ در اين گنبد مينا فکنم

حافظا تکيه بر ايام چو سهو است و خطا

من چرا عشرت امروز به فردا فکنم؟

غزل نمره ۳۴۷

فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

صنما با غم عشق تو چه تدبير کنم؟

تا به کی در غم تو ناله شبگير کنم؟

دل ديوانه از آن شد که پذیرد درمان

مگرش هم ز سر زلف تو زنجير کنم

آن چه در مدت هجر تو کشيدم هيهات

در يکی نامه مُحال است که تحرير کنم

با سر زلف تو مجموع پريشانی خود

کو مجالی که یکایک همه تقرير کنم

آن زمان کآرزوی ديدن جانم باشد

در نظر نقش رخ خوب تو تصوير کنم

گر بدانم که وصال تو بدين دست دهد

دين و دل را همه دربازم و توفير کنم

دور شو از برم ای واعظ و افسانه مگوی

من نه آنم که دگر گوش به تزوير کنم

نيست اميد صلاحی ز فساد حافظ

چون که تقدير چنين است چه تدبير کنم؟

غزل نمره ۳۴۶

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلان

من نه آن رندم که ترک شاهد و ساغر کنم

محتسب داند که من اين کارها کمتر کنم

من که عيب توبه‌کاران کرده باشم بارها

توبه از می وقت گل ديوانه باشم گر کنم

چون صبا مجموعه‌ی گل را به آب لطف شست

کج‌دلم خوان گر نظر بر صفحه‌ی دفتر کنم

عشق دردانه‌ست و من غواص و دريا ميکده

سر فروبردم در آنجا تا کجا سر برکنم

لاله ساغرگير و نرگس مست و بر ما نام فسق؟

داوری دارم بسی يا رب که را داور کنم

عهد و پيمان فلک را نيست چندان اعتبار

عهد با پيمانه بندم شرط با ساغر کنم

من که از ياقوت و لعل اشک دارم گنج‌ها

کی نظر در فيض خورشيد بلنداختر کنم؟

من که دارم در گدایی گنج سلطانی به دست

کی طمع در گردش گردون دون‌پرور کنم؟

گر چه گردآلود فقرم شرم باد از همتم

گر به آب چشمه‌ی خورشيد دامن تر کنم

بازکش يک دم عنان ای ترک شهرآشوب من

تا ز اشک و چهره راهت پرزر و گوهر کنم

عاشقان را گر در آتش می‌پسندد لطف دوست

تنگ چشمم گر نظر در چشمه‌ی کوثر کنم

دوش لعلش عشوه‌ای می‌داد حافظ را ولی

من نه آنم کز وی اين افسانه‌ها باور کنم

غزل نمره ۳۴۵

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

بی تو ای سرو روان با گل و گلشن چه کنم

زلف سنبل چه کشم عارض سوسن چه کنم

آه کز طعنه‌ی بدخواه نديدم رويت

نيست چون آينه‌ام روی ز آهن چه کنم

برو ای ناصح و بر دردکشان خرده مگير

کارفرمای قدر می‌کند اين من چه کنم

برق غيرت چو چنين می‌جهد از مکمن غيب

تو بفرما که من سوخته‌خرمن چه کنم

شاه ترکان چو پسنديد و به چاهم انداخت

دستگير ار نشود لطف تهمتن چه کنم

مددی گر به چراغی نکند آتش طور

چاره‌ی تيره‌شب وادی ايمن چه کنم

حافظا خلد برين خانه‌ی موروث من است

اندر اين منزل ويرانه نشيمن چه کنم

غزل نمره ۳۴۴

مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن

عمری‌ست تا من در طلب هر روز گامی می‌زنم

دست شفاعت هر زمان در نيک‌نامی می‌زنم

بی ماه مهرافروز خود تا بگذرانم روز خود

دامی به راهی می‌نهم مرغی به دامی می‌زنم

اورنگ کو؟ گلچهر کو؟ نقش وفا و مهر کو؟

حالی من اندر عاشقی داو تمامی می‌زنم

تا بو که يابم آگهی از سايه‌ی سرو سهی

گلبانگ عشق از هر طرف بر خوش‌خرامی می‌زنم

هر چند کان آرام دل دانم نبخشد کام دل

نقش خيالی می‌کشم فال دوامی می‌زنم

دانم سر آرد غصه را رنگين برآرد قصه را

اين آه خون افشان که من هر صبح و شامی می‌زنم

با آن که از وی غايبم و از می چو حافظ تايبم

در مجلس روحانيان گه‌گاه جامی می‌زنم

غزل نمره ۳۴۳

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

چل سال رفت و بیش که من لاف می‌زنم

کز چاکران پير مغان کمترين منم

هرگز به يمن عاطفت پير می‌فروش

ساغر تهی نشد ز می صاف روشنم

از جاه عشق و دولت رندان پاکباز

پيوسته صدر مصطبه‌ها بود مسکنم

در شأن من به دردکشی ظن بد مبر

کآلوده گشت جامه ولی پاکدامنم

شهباز دست پادشهم اين چه حالت است

کز ياد برده‌اند هوای نشيمنم؟

حيف است بلبلی چو من اکنون در اين قفس

با اين لسان عذب که خامش چو سوسنم

آب و هوای فارس عجب سفله‌پرور است

کو همرهی که خيمه از اين خاک برکنم

حافظ به زير خرقه قدح تا به کی کشی؟

در بزم خواجه پرده ز کارت برافکنم

تورانشه خجسته که در من يزيد فضل

شد منت مواهب او طوق گردنم

غزل نمره ۳۴۲

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

حجاب چهره‌ی جان می‌شود غبار تنم

خوشا دمی که از آن چهره پرده برفکنم

چنين قفس نه سزای چو من خوش‌الحانی‌ست

روم به گلشن رضوان که مرغ آن چمنم

عيان نشد که چرا آمدم کجا بودم

دريغ و درد که غافل ز کار خويشتنم

چگونه طوف کنم در فضای عالم قدس

چو در سراچه‌ی ترکيب تخته‌بند تنم

اگر ز خون دلم بوی شوق می‌آيد

عجب مدار که همدرد آهوی ختنم

طراز پيرهن زرکشم مبين چون شمع

که سوزهاست نهانی درون پيرهنم

بيا و هستی حافظ ز پيش او بردار

که با وجود تو کس نشنود ز من که منم

غزل نمره ۳۴۱

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

گر من از سرزنش مدعيان انديشم

شيوه‌ی مستی و رندی نرود از پيشم

زهد رندان نوآموخته راهی به دهی‌ست

من که بدنام جهانم چه صلاح انديشم

شاه شوريده‌سران خوان من بی‌سامان را

زان که در کم‌خردی از همه عالم بيشم

بر جبين نقش کن از خون دل من خالی

تا بدانند که قربان تو کافرکيشم

اعتقادی بنما و بگذر بهر خدا

تا در اين خرقه ندانی که چه نادرويشم

دامن از رشحه‌ی خون دل من در هم چین

که اثر در تو رسد چون بخراشی ریشم

شعر خونبار من ای باد بدان يار رسان

که ز مژگان سيه بر رگ جان زد نيشم

من اگر باده خورم ور نه چه کارم با کس

حافظ راز خود و عارف وقت خويشم

غزل نمره ۳۴۰

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

گرچه از آتش دل چون خم می در جوشم

مهر بر لب زده خون می‌خورم و خاموشم

قصد جان است طمع در لب جانان کردن

تو مرا بين که در اين کار به جان می‌کوشم

من کی آزاد شوم از غم دل چون هر دم

هندوی زلف بتی حلقه کند در گوشم

حاش لله که نيم معتقد طاعت خويش

اين قدر هست که گه گه قدحی می‌نوشم

هست اميدم که عليرغم عدو روز جزا

فيض عفوش ننهد بار گنه بر دوشم

پدرم روضه‌ی رضوان به دو گندم بفروخت

ناخلف باشم اگر من به جویی نفروشم

خرقه‌پوشی من از غايت دينداری نيست

پرده‌ای بر سر صد عيب نهان می‌پوشم

من که خواهم که ننوشم بجز از راوق خم

چه کنم گر سخن پير مغان ننيوشم

گر از اين دست زند مطرب مجلس ره عشق

شعر حافظ ببرد وقت سماع از هوشم

غزل نمره ۳۳۹

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

خيال روی تو چون بگذرد به گلشن چشم

دل از پی نظر آيد به سوی روزن چشم

سزای تکيه‌گهت منظری نمی‌بينم

منم ز عالم و اين گوشه‌ی معين چشم

بيا که لعل و گهر در نثار مقدم تو

ز گنج‌خانه‌ی دل می‌کشم به مخزن چشم

سحر سرشک روانم سر خرابی داشت

گرم نه خون جگر می‌گرفت دامن چشم

نخست‌روز که ديدم رخ تو دل می‌گفت

اگر رسد خللی خون من به گردن چشم

به بوی مژده‌ی وصل تو تا سحر شب دوش

به راه باد نهادم چراغ روشن چشم

به مردمی که دل دردمند حافظ را

مزن به ناوک دلدوز مردم‌افکن چشم

غزل نمره ۳۳۸

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

من دوسُـ/تدار روی/ خوش و موی/ دلکشم

مدهوش چشم مست و می صاف بی‌غشم

گفتی ز سر عهد ازل يک سخن بگو

آن گه بگويمت که دو پيمانه درکشم

من آدم بهشتيم اما در اين سفر

حالی اسير عشق جوانان مهوشم

در عاشقی گزير نباشد ز ساز و سوز

استاده‌ام چو شمع مترسان ز آتشم

شيراز معدن لب لعل است و کان حسن

من جوهری مفلسم ايرا مشوشم

از بس که چشم مست در اين شهر ديده‌ام

حقا که می نمی‌خورم اکنون و سرخوشم

شهری‌ست پر کرشمه خوبان ز شش جهت

چيزيم نيست ور نه خريدار هر ششم

بخت ار مدد دهد که کشم رخت سوی دوست

گيسوی حور گرد فشاند ز مفرشم

واعظ ز تاب فکرت بی‌حاصلم بسوخت

ساقی کجاست تا زند آبی برآتشم

حافظ عروس طبع مرا جلوه آرزوست

آيينه‌ای ندارم از آن آه می‌کشم

غزل نمره ۳۳۷

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

چرا نه در پی عزم ديار خود باشم؟

چرا نه خاک سر کوی يار خود باشم؟

غم غريبي و غربت چو بر نمی‌تابم

به شهر خود روم و شهريار خود باشم

ز محرمان سراپرده‌ی وصال شوم

ز بندگان خداوندگار خود باشم

چو کار عمر نه پيداست باری آن اولی

که روز واقعه پيش نگار خود باشم

ز دست بخت گران‌خواب و کار بی‌سامان

گرم بود گله‌ای رازدار خود باشم

هميشه پيشه‌ی من عاشقی و رندی بود

دگر بکوشم و مشغول کار خود باشم

مگر که لطف ازل رهنمون شود حافظ

وگرنه تا به ابد شرمسار خود باشم

غزل نمره ۳۳۶

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

مژده‌ی وصل تو کو کز سر جان برخيزم

طاير قدسم و از دام جهان برخيزم

به ولای تو که گر بنده‌ی خويشم خوانی

از سر خواجگی کون و مکان برخيزم

يا رب از ابر هدايت برسان بارانی

پيشتر زان که چو گردی ز ميان برخيزم

خيز و بالا بنما ای بت شيرين‌حرکات

کز سر جان و جهان دست‌فشان برخيزم*

گر چه پيرم تو شبی تنگ در آغوشم کش

تا سحرگه ز کنار تو جوان برخيزم

روز مرگم نفسی مهلت ديدار بده

تا چو حافظ ز سر جان و جهان برخيزم

بر سر تربت من با می و مطرب بنشين

تا به بويت ز لحد رقص‌کنان برخيزم

ویدیوی اجرای استاد شجریان در جشن خانه‌ی سینما

غزل نمره ۳۳۵

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

در خرابات مغان گر گذر افتد بازم

حاصل خرقه و سجاده روان دربازم

حلقه‌ی توبه گر امروز چو زهاد زنم

خازن ميکده فردا نکند در بازم

ور چو پروانه دهد دست فراغ بالی

جز بدان عارض شمعی نبود پروازم

صحبت حور نخواهم که بود عين قصور

با خيال تو اگر با دگری پردازم

سر سودای تو در سينه بماندی پنهان

چشم تردامن اگر فاش نکردی رازم

مرغ‌سان از قفس خاک هوایی گشتم

به هوایی که مگر صيد کند شهبازم

همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم

با لب خويش چو نی يک نفسی بنوازم

ماجرای دل خون‌گشته نگويم با کس

زان که جز تيغ غمت نيست کسی دمسازم

گر به هر موی سری بر تن حافظ باشد

همچو زلفت همه را در قدمت اندازم

غزل نمره ۳۳۴

مفعول و مفاعیل و مفاعیل و فعولن

گر دست رسد در سر زلفين تو بازم

چون گوی چه سرها که به چوگان تو بازم

زلف تو مرا عمر عزیز است ولی نيست

در دست سر مویی از آن عمر درازم

پروانه‌ی راحت بده ای دوست که امشب

از آتش دل پيش تو چون شمع گدازم

آن دم که به يک خنده دهم جان چو صراحی

مستان تو خواهم که گزارند نمازم

چون نيست نماز من آلوده نمازی

در ميکده زان کم نشود سوز و گدازم

در مسجد و ميخانه خيالت اگر آيد

محراب و کمانچه ز دو ابروی تو سازم

گر خلوت ما را شبی از رخ بفروزی

چون صبح در آفاق جهان سر بفرازم

محمود بود عاقبت کار در اين راه

گر سر برود در سر سودای ايازم

حافظ غم دل با که بگويم که در اين دور

جز جام نشايد که بود محرم رازم

غزل نمره ۳۳۳

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

نماز شام غريبان چو گريه آغازم

به مويه‌های غريبانه قصه پردازم

به ياد يار و ديار آن چنان بگريم زار

که از جهان ره و رسم سفر براندازم

من از ديار حبيبم نه از بلاد غريب

مهيمنا به رفيقان خود رسان بازم

خدای را مددی ای رفیق ره تا من

به کوی ميکده ديگر علم برافرازم

خرد ز پيری من کی حساب برگيرد

که باز با صنمی طفل عشق می‌بازم

بجز صبا و شمالم نمی‌شناسد کس

عزيز من که بجز باد نيست همرازم

هوای منزل يار آب زندگانی ماست

صبا بيار نسيمی ز خاک شيرازم

سرشکم آمد و رازم بگفت رو در روی

شکايت از که کنم خانگی‌ست غمازم

ز چنگ زهره شنيدم که صبحدم می‌گفت

مریدحافظ خوش‌لهجه‌ی خوش‌آوازم

غزل نمره ۳۳۲

مفاعیل مفاعیل فعولن

بزن بر دل ز نوک غمزه تيرم

که پيش چشم بيمارت بميرم

نصاب حسن در حد کمال است

زکاتم ده که مسکين و فقيرم

چو طفلان تا به کی زاهد فريبی

به سيب بوستان و شهد و شيرم

چنان پر شد فضای سينه از دوست

که فکر خويش گم شد از ضميرم

قدح پر کن که من از دولت عشق

جوان‌بخت جهانم گر چه پيرم

قراری بسته‌ام با می‌فروشان

که روز غم بجز ساغر نگيرم

مبادا جز حساب مطرب و می

اگر نقشی کشد کلک دبيرم

در آن غوغا که کس کس را نپرسد

من از پير مغان منت پذيرم

خوشا آن دم که استغنای مستی

فراغت بخشد از شاه و وزيرم

من آن مرغم که هر شام و سحرگاه

ز بام عرش می‌آيد صفيرم

فراوان گنج او در سينه دارم

اگر چه مدعی بيند حقيرم

من آنگه برگرفتم دل ز حافظ

که ساقی گشت یار ناگزیرم

غزل نمره ۳۳۱

مفاعیلن مفاعیلن فعولن

به تيغم گر کشد دستش نگيرم

وگر تيرم زند منت پذيرم

کمان‌ابروی ما را گو بزن تیر

که پيش دست و بازویت‌ش* بميرم

غم گيتی گر از پايم درآرد

بجز ساغر که باشد دستگيرم؟

برآی ای آفتاب صبح اميد

که در دست شب هجران اسيرم

به فريادم رس ای پير خرابات

به يک جرعه جوانم کن که پيرم

به گيسوی تو خوردم دوش سوگند

که از پای تو من سر بر نگيرم

بسوز اين خرقه‌ی تقوای حافظ

که گر آتش شوم در وی نگيرم

غزل نمره ۳۳۰

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

تو همچو صبحی و من شمع خلوت سحرم

تبسمی کن و جان بين که چون همی‌سپرم

چنين که بر دل من داغ زلف سرکش توست

بنفشه‌زار شود تربتم چو درگذرم

بر آستان امیدت گشاده‌ام در چشم

که يک نظر فکنی، خود فکندی از نظرم

چه شکر گويمت ای خيل غم عفاک الله

که روز بی‌کسی آخر نمی‌روی ز سرم

غلام مردم چشمم که با سياه‌دلی

هزار قطره ببارد چو درد دل شمرم

به هر نظر بت ما جلوه می‌کند ليکن

کس اين کرشمه نبيند که من همی‌نگرم

به خاک حافظ اگر يار بگذرد چون باد

ز شوق در دل آن تنگنا کفن بدرم

غزل نمره ۳۲۹

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

جوزا سـ/حر نهاد/ حمايل بـ/رابرم

يعنی غلام شاهم و سوگند می‌خورم

ساقی بيا که از مدد بخت کارساز

کامی که خواستم ز خدا شد ميسرم

جامی بده که باز به شادی روی شاه

پيرانه‌سر هوای جوانی‌ست در سرم

راهم مزن به وصف زلال خضر که من

از جام شاه جرعه‌کش حوض کوثرم

شاها اگر به عرش رسانم سرير فضل

مملوک اين جنابم و مسکين اين درم

من جرعه‌نوش بزم تو بودم هزار سال

کی ترک آبخورد کند طبع خوگرم

ور باورت نمی‌شود از بنده اين حديث

از گفته‌ی کمال دليلی بياورم

گر برکنم دل از تو و بردارم از تو مهر

آن مهر بر که افکنم آن دل کجا برم؟

منصور بن مظفر غازی‌ست حرز من

وز اين خجسته نام بر اعدا مظفرم

عهد الست من همه با عشق شاه بود

وز شاهراه عمر بدين عهد بگذرم

گردون چو کرد نظم ثريا به نام شاه

من نظم دُر چرا نکنم از که کمترم؟

شاهين‌صفت چو طعمه چشيدم ز دست شاه

کی باشد التفات به صيد کبوترم

ای شاه شيرگير چه گردد اگر شود

در سايه‌ی تو ملک فراغت مقررم؟

شعرم به يمن مدح تو صد ملک دل گشاد

گویی که تيغ توست زبان سخنورم

بر گلشنی اگر بگذشتم چو باد صبح

نی عشق سرو بود و نه شوق صنوبرم

بوی تو می‌شنيدم و بر ياد روی تو

دادند ساقيان طرب يک دو ساغرم

مستي به باده‌ی عنبی وضع بنده نيست

من سالخورده‌رند خرابات‌پرورم

با سير اختر و فلکم داوری بسی‌ست

انصاف شاه باد در اين قصه داورم

شکر خدا که باز در اين اوج بارگاه

طاووس عرش می‌شنود صيت شهپرم

نامم ز کارنامه‌ی عشاق محو باد

گر جز محبت تو بود شغل ديگرم

شبل‌الاسد به صيد دلم حمله کرد و من

گر لاغرم وگرنه شکار غضنفرم

ای عاشقان روی تو از ذره بيشتر

من کی رسم به وصل تو کز ذره کمترم

بنما به من که منکر حسن رخ تو کيست

تا ديده‌اش به گزلک غيرت برآورم

بر من فتاده سايه‌ی خورشيد سلطنت

و اکنون فراغت است ز خورشيد خاورم

مقصود از اين معامله بازار تیز نیست

نی جلوه می‌فروشم و نی عشوه می‌خرم

غزل نمره ۳۲۸

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم؟

لطف‌ها می‌کنی ای خاک درت تاج سرم

دلبرا بنده نوازيت که آموخت؟ بگوی

که من اين ظن به رقيبان تو هرگز نبرم

همتم بدرقه‌ی راه کن ای طاير قدس

که دراز است ره مقصد و من نوسفرم

ای نسيم سحری بندگی من برسان

که (گو) فراموش مکن وقت دعای سحرم

(راه خلوتگه خاصم بنما تا زین پس

می خورم با تو دیگر غم دنیا نخورم)

خرم آن روز کز اين مرحله بربندم (رخت) بار

و از سر کوی تو پرسند رفيقان خبرم

حافظا شايد اگر در طلب گوهر وصل

ديده دريا کنم از اشک و در او غوطه خورم

پايه‌ی نظم بلند است و جهان گير بگو

تا کند پادشه بحر دهان پرگهرم

غزل نمره ۳۲۷

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

مرا عهدی‌ست با جانان که تا جان در بدن دارم

هواداران کويش را چو جان خويشتن دارم

صفای خلوت خاطر از آن شمع چگل جويم

فروغ چشم و نور دل از آن ماه ختن دارم

به کام و آرزوی دل چو دارم خلوتی حاصل

چه فکر از خبث بدگويان ميان انجمن دارم؟

مرا در خانه سروی هست کاندر سايه‌ی قدش

فراغ از سرو بستانی و شمشاد چمن دارم

گرم صد لشکر از خوبان به قصد دل کمين سازند

بحمد الله و المنه بتی لشکرشکن دارم

سزد کز خاتم لعلش زنم لاف سليمانی

چو اسم اعظمم باشد چه باک از اهرمن دارم؟

الا ای پير فرزانه! مکن منعم ز ميخانه

که من در ترک پيمانه دلی پيمان‌شکن دارم

خدا را ای رقيب امشب زمانی ديده بر هم نه

که من با لعل خاموشش نهانی صد سخن دارم

چو در گلزار اقبالش خرامانم بحمدالله

نه ميل لاله و نسرين نه برگ نسترن دارم

به رندی شهره شد حافظ (پس از چندین ورع) ميان همدمان ليکن

چه غم دارم (چو) که در عالم (امین‌الدین) قوام‌الدين حسن دارم

غزل نمره ۳۲۶

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

در نهانخانه‌ی عشرت صنمی خوش دارم

کز سر زلف و رخش نعل بر آتش دارم

عاشق و رندم و می‌خواره به آواز بلند

وين همه منصب از آن حور پريوش دارم

گر تو زين دست مرا بی‌سروسامان داری

من به آه سحرت زلف مشوش دارم

ور چنين چهره گشايد خط زنگاری دوست

من رخ زرد به خونابه منقش دارم

گر به کاشانه‌ی رندان قدمی رنجه کنی

نقل شعر شکرين و می بی‌غش دارم

ناوک غمزه بيار و زره زلف که من

جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم

حافظا چون غم و شادی جهان در گذر است

بهتر آن است که من خاطر خود خوش دارم

غزل نمره ۳۲۵

مفعول و مفاعیل و مفاعیل و فعولن

گر دست دهد خاک کف پای نگارم

بر لوح بصر خط غباری بنگارم

بر بوی کنار تو شدم غرق و اميد است

از موج سرشکم که رساند به کنارم

پروانه‌ی او گر رسدم در طلب جان

چون شمع همان دم به دمی جان بسپارم

امروز مکش سر ز وفای من و انديش

زان شب که من از غم به دعا دست برآرم

زلفين (دراز) سياه تو به دلداری عشاق

دادند قراری و ببردند قرارم

ای باد از آن باده نسيمی به من آور

کان بوی شفا می‌دهد از رنج خمارم

گر قلب دلم را ننهد دوست عياری

من نقد روان در (پی‌اش) دمش از ديده شمارم

دامن مفشان از من خاکی که پس از (مرگ) من

زين در نتواند که برد باد غبارم

حافظ لب لعلش چو مرا جان عزيز است

عمری بود آن لحظه که جان را به لب آرم

غزل نمره ۳۲۴

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

گر چه افتاد ز زلفش گرهی در کارم

همچنان چشم (امید) گشاد از کرمش می‌دارم

به (بر) طرب حمل مکن سرخی رويم که چو جام

خون دل عکس برون می‌دهد از رخسارم

پرده‌ی مطربم از دست (به در) برون خواهد برد

آه اگر زان (آه از آن دم) که در اين پرده نباشد بارم

پاسبان حرم دل شده‌ام شب همه شب

تا در اين (خانه) پرده جز انديشه‌ی او نگذارم

منم آن شاعر ساحر که به افسون سخن

از نی کلک همه قند و شکر می‌بارم

ديده‌ی بخت به افسانه‌ی او شد در خواب

کو نسيمی ز عنايت که کند بيدارم؟

چون تو را در گذر ای* (باد) يار نمی‌يارم ديد

با که گويم که بگويد سخنی با يارم؟

(به صد امید نهادیم در این بادیه پای

ای دلیل دل گمگشته فرومگذارم)

دوش می‌گفت که حافظ همه روی است و ريا

بجز از خاک درش با که (بگو در کارم) بود بازارم؟

غزل نمره ۳۲۳

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل

ز دست کوته خود زير بارم

که از بالابلندان شرمسارم

مگر زنجيرمویی گيردم دست

وگر نه سر به شيدایی برآرم

ز چشم من بپرس اوضاع گردون

که شب تا روز اختر می‌شمارم

بدين شکرانه می‌بوسم لب جام

که کرد آگه ز راز روزگارم

اگر گفتم دعای می‌فروشان

چه باشد؟ حق (شکر) نعمت می‌گزارم

من از بازوی خود دارم بسی شکر

که زور مردم‌آزاری ندارم

(تو از خاکم نخواهی برگرفتن

به جای اشک اگر گوهر ببارم

مکن عیبم به خون خوردن در این دشت

که کارآموز آهوی تتارم

مرا تا جرعه‌ای در جام عشق است

غم مستی و هشیاری ندارم)

سری دارم چو حافظ مست ليکن

به لطف آن سری اميدوارم

غزل نمره ۳۲۲

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن* ۴بار

خيال (روی) نقـ/ش تو در (بر) کا/رگاه ديـ/ده کشيدم

به صورت تو نگاری نه ديدم و نه شنيدم

اگر چه در طلبت هم‌عنان باد شمالم

به گرد سرو خرامان قامتت نرسيدم

(هوای خواجگی‌م بود بندگی تو جستم

امید سلطنتم بود خدمت تو گزیدم)

اميد در شب زلفت به روز عمر نبستم

طمع به دور دهانت ز کام دل ببريدم

به (ز) شوق چشمه‌ی نوشت چه قطره‌ها که فشاندم

ز لعل باده‌فروشت چه عشوه‌ها که خريدم

ز غمزه بر دل (تنگم) ريشم چه تيرها که گشادی

ز غصه بر سر کويت چه بارها که کشيدم

ز کوی يار بيار ای نسيم صبح غباری

که بوی خون دل ريش از آن (دیار) تراب شنيدم

گناه چشم سياه تو بود و (بردن دلها) گردن دلخواه

که من چو آهوی وحشی ز آدمی برميدم

چو غنچه بر سرم از کوی او گذشت نسيمی

که پرده بر دل خونين به بوی او بدريدم

به خاک پای تو سوگند و* نور ديده‌ی حافظ

که بی رخ تو فروغ از چراغ ديده نديدم

غزل نمره ۳۲۱

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

هر چند/ پير و خسته/دل و ناتـ/وان شدم

هر گه که ياد روی تو کردم جوان شدم

شکر خدا که هر چه طلب کردم از خدای

بر منتهای همت خود کامران شدم

در شاهراه دولت سرمد به تخت بخت

با جام می به کام دل دوستان شدم

ای گلبن جوان بر دولت بخور که من

در سايه‌ی تو بلبل باغ (جنان) جهان شدم

اول ز تحت و فوق (حرف و صوت) وجودم خبر نبود

در مکتب غم تو چنين نکته‌دان شدم

زآن روز بر دلم در معنی گشوده شد

کز ساکنان درگه پير مغان شدم

از آن زمان که فتنه‌ی چشمت به من رسيد

ايمن ز شر فتنه آخرزمان شدم

قسمت حوالتم به خرابات می‌کند

هر چند (چندان) که اين چنين شدم و آن چنان شدم

من پير سال‌وماه نيم يار بی‌وفاست

بر من چو عمر می‌گذرد پير از آن شدم

دوشم نويد داد عنايت که حافظا

بازآ که من به عفو گناهت ضمان شدم

«««««🍷می‌بهـا»»»»»

غزل نمره ۳۲۰

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

ديشب به سيل اشک ره خواب می‌زدم

نقشی (مثال روی) به ياد خط تو بر آب می‌زدم

ابروی يار در نظر و خرقه‌سوخته

جامی به ياد گوشه‌ی محراب می‌زدم

هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست

بازش ز طره‌ی تو به مضراب می‌زدم

روی نگار در نظرم جلوه می‌نمود

وز دور بوسه بر رخ مهتاب می‌زدم

چشمم به روی ساقی و گوشم به قول چنگ

فالی به چشم و گوش در اين باب می‌زدم

نقش خيال روی‌ تو تا وقت صبحدم

بر کارگاه ديده‌ی بی‌خواب می‌زدم

ساقی به صوت اين غزلم کاسه می‌گرفت

می‌گفتم اين سرود و می ناب می‌زدم

خوش بود وقت حافظ و فال مراد و کام

بر نام عمر و دولت احباب می‌زدم

برای همه‌مون آرزوی سلامت میکنم

غزل نمره ۳۱۹

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

سالها پيروی مذهب رندان کردم

تا به فتوای خرد حرص به زندان کردم

من به سرمنزل عنقا نه به خود بردم راه

قطع اين مرحله با مرغ سليمان کردم

سايه‌ای بر دل ريشم فکن ای گنج روان

که من اين خانه به سودای تو ويران کردم

توبه کردم که نبوسم لب ساقی و کنون

می‌‌گزم لب که چرا گوش به نادان کردم

در (از) خلاف‌آمد عادت بطلب کام که من

کسب جمعيت از آن زلف پريشان کردم

نقش مستوری و مستی نه به دست من و توست

آن چه سلطان ازل گفت بکن آن کردم

دارم از لطف ازل جنت (منظر) فردوس طمع

گر چه دربانی ميخانه فراوان کردم

اين که پيرانه‌سرم صحبت يوسف بنواخت

اجر صبری‌ست که در کلبه‌ی احزان کردم

صبح‌خيزی و سلامت‌طلبی چون حافظ

هر چه کردم همه از دولت قرآن کردم

گر به ديوان غزل صدرنشينم چه عجب؟

سالها بندگی صاحب ديوان کردم

غزل نمره ۳۱۸

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

مرا می‌بينی و (در دم) هر دم زيادت می‌کنی دردم

تو را می‌بينم و ميلم زيادت می‌شود هر دم

به سامانم نمی‌پرسی نمی‌دانم چه سر داری

به درمانم نمی‌کوشی نمی‌دانی مگر دردم؟

نه راه است اين که (بنشانی) بگذاری مرا بر خاک و (بگذاری) بگريزی

گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم

ندارم دستت از دامن بجز (مگر) در خاک و آن دم هم

که بر خاکم روان گردی بگیرد دامنت گردم

فرورفت از غم (دم) عشقت دمم دم می‌دهی تا کی؟

دمار از من برآوردی (و می‌گویی میاور دم) نمی‌گویی برآوردم

شبی دل را به تاريکی ز زلفت باز می‌جستم

رخت می‌ديدم و جامی (ز لعلت) هلالی باز می‌خوردم

کشيدم در برت ناگاه و شد در تاب گيسويت

نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم

تو خوش می‌باش با حافظ برو گو خصم جان میده

چو گرمی از تو می‌بينم چه باک (غم) از خصم دم سردم؟

غزل نمره ۳۱۷

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

فاش می‌گويم و از گفته‌ی خود دلشادم

بنده‌ی عشقم و از هر دو جهان آزادم

طاير گلشن قدسم چه دهم شرح فراق

که در اين دامگه حادثه چون افتادم؟

من ملک بودم و فردوس برين جايم بود

آدم آورد در اين دير خراب‌آبادم

سايه‌ی طوبی و دلجویی حور و لب حوض

به هوای سر کوی تو برفت از يادم

نيست بر لوح دلم جز الف قامت (یار) دوست

(سرخط لوح دلم جز الف قد تو نیست)

چه کنم حرف دگر ياد نداد استادم

کوکب بخت مرا هيچ منجم نشناخت

يا رب از مادر گيتی به چه طالع زادم

تا شدم حلقه‌به‌گوش در ميخانه‌ی عشق

هر دم آيد غمی از نو به مبارک‌بادم

می‌خورد خون دلم مردمک ديده (چشم و) سزاست

که چرا دل به جگرگوشه‌ی مردم دادم

پاک کن چهره‌ی حافظ به سر زلف ز اشک

ور نه اين سيل دمادم ببرد (بکند) بنيادم

غزل نمره ۳۱۶

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

زلف بر باد مده تا ندهی بر بادم

ناز بنياد مکن تا نکنی بنيادم

می مخور با دگران تا نخورم خون جگر

سر مکش تا نکشد سر به فلک فريادم

زلف را حلقه مکن تا نکنی دربندم

طره را تاب مده تا ندهی بر بادم

يار بيگانه مشو تا نبری از خويشم

غم اغيار مخور تا نکنی ناشادم*

رخ برافروز که فارغ کنی از برگ گلم

قد برافراز که از سرو کنی آزادم

شمع هر جمع مشو ور نه بسوزی ما را

ياد هر قوم مکن تا نروی از يادم

شهره‌ی شهر مشو تا ننهم سر در کوه

شور شيرين منما تا نکنی فرهادم

رحم کن بر من مسکين و به فريادم رس

تا به خاک در آصف نرسد فريادم*

حافظ از جور تو حاشا که بگرداند روی

من از آن روز که دربند توام آزادم

(چون فلک جور مکن تا نکشی حافظ را

رام شو تا بدهد طالع فرخ دادم)

غزل نمره ۳۱۵

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

به غير از آن که بشد دين و دانش از دستم

بيا بگو که ز عشقت چه طرف بربستم؟

اگر چه خرمن عمرم غم تو داد به باد

به خاک پای عزيزت که عهد نشکستم

چو ذره گر چه حقيرم ببين به دولت عشق

که در هوای رخت چون به مهر پيوستم

بيار باده که عمری‌ست تا من از سر امن

به کنج عافيت از بهر عيش ننشستم

اگر ز مردم هشياری ای نصيحتگوی

سخن به خاک ميفکن چرا که من مستم

چگونه سر ز خجالت برآورم بر دوست

که خدمتی به سزا برنيامد از دستم

بسوخت حافظ و آن يار دلنواز نگفت

که مرهمش بفرستم چو خاطرش خستم

غزل نمره ۳۱۴

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

دوش بيماری چشم تو ببرد از دستم

ليکن (گرچه) از لطف لبت صورت جان می‌بستم

عشق من با (لب شیرین) خط مشکين تو امروزی نيست

ديرگاه‌ی* است کز اين جام هلالی مستم

از ثبات خودم اين نکته خوش آمد که به جور

در (بر) سر کوی تو از پای طلب ننشستم

صنمی لشکريم غارت دل کرد و برفت

آه اگر عاطفت شاه نگيرد دستم

عافيت چشم مدار از من ميخانه‌نشين

که دم از خدمت (صحبت) رندان زده‌ام تا هستم

در ره عشق از آن سوی فنا صد خطر است

تا نگویی که چو عمرم به سر آمد رستم

بعد از اينم چه غم از تير کج‌انداز حسود

(بعد از اینم چه غم از ناوک آزار حسود)

چون (که) به محبوب کمان‌ابروی خود پيوستم

بوسه بر درج عقيق تو حلال است مرا

که به افسوس و جفا مُهر وفا نشکستم

رتبت دانش حافظ به فلک برشده بود

کرد غمخواری شمشاد بلندت پستم

غزل نمره ۳۱۳

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

بازآی ساقيا که هواخواه خدمتم

مشتاق بندگی و دعاگوی دولتم

زآنجا که فيض جام سعادت‌فروغ توست

بيرون‌شدی نمای ز ظلمات حيرتم

هر چند غرق بحر گناهم ز صد (شش) جهت

تا آشنای عشق شدم ز اهل رحمتم

عيبم مکن به رندی و بدنامی ای حکيم

کاين بود سرنوشت ز ديوان قسمتم

می خور که عاشقی نه به کسب است و اختيار

اين موهبت رسيد ز ميراث فطرتم

من کز وطن سفر نگزيدم به عمر خويش

در عشق ديدن تو هواخواه غربتم

دريا و کوه در ره و من خسته و ضعيف

ای خضر پی‌خجسته مدد (ده) کن به همتم

دورم به صورت از در دولتسرای (دوست) تو

ليکن به جان و دل ز مقيمان حضرتم

حافظ به پيش چشم تو خواهد سپرد جان

در اين خيالم، ار بدهد عمر مهلتم

غزل نمره ۳۱۲

مفعول و فاعلات و مفاعیل و فاعلان

بشري اذِ السّلامةُ حَلَّت بذي سَلَم

لِلهِ حمدُ معترفٍ غاية النِّعم

آن خوش‌خبر کجاست که اين فتح مژده داد؟

تا جان فشانمش چو زر و سيم در قدم

از بازگشت شاه در اين طرفه (نوبت) منزل است

آهنگ خصم او به سراپرده‌ی عدم

پيمان‌شکن هرآينه گردد شکسته‌حال

ان العهود عند مليک النُهي ذِمم

می‌جست از سحاب امل رحمتی ولی

جز ديده‌اش معاينه بيرون نداد نم

در نيل غم فتاد سپهرش به طنز گفت

الانَ قد ندمتَ و ماينفعُ النَّدم

(ساقی بیا که وقت گل است و زمان عیش

پر کن پیاله و مخور اندوه بیش و کم

بشنو ز جام باده که این زال نوعروس

بسیار کشت شوهر چون کیقباد و جم

ای دل تو ملک جم مطلب جام جم بخواه

این بود قول بلبل دستان‌سرای جم

حافظ به کنج میکده دارد قرارگاه

الطیر فی حدیقةِ و الیسُ فی الاَجَم)

ساقی چو يار مهرخ و از اهل راز بود

حافظ بخورد باده و شيخ و فقيه هم

غزل نمره ۳۱۱

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

عاشق روی (نگاری) جوانی خوش نوخاسته‌ام

و از خدا (شادی) دولت اين غم به دعا خواسته‌ام

عاشق و رند و نظربازم و می‌گويم فاش

تا بدانی که به چندين هنر آراسته‌ام

شرمم از خرقه‌ی آلوده‌ی خود می‌آيد

که بر او (پاره) وصله به صد شعبده پيراسته‌ام

خوش بسوز از غمش ای شمع که (امشب) اينک من نيز

هم بدين (به همین) کار (میان)کمربسته و برخاسته‌ام

با چنين حيرتم (خبرتم) از دست (نشد) بشد صرفه‌ی کار

در غم افزوده‌ام آنچ از دل و جان کاسته‌ام

همچو حافظ به خرابات روم جامه‌قبا

بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام

غزل نمره ۳۱۰

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

مرحبا طاير فرخ‌پی فرخنده‌پيام

خير مقدم چه خبر؟ دوست (یار) کجا؟ راه کدام؟

يا رب اين قافله را لطف ازل (همره) بدرقه باد

که از او خصم به دام آمد و معشوقه به کام

ماجرای من و معشوق مرا پايان نيست

هر چه آغاز ندارد نپذيرد انجام

گل ز حد برد تنعم (به کرم) نفسی رخ بنما

سرو می‌نازد و خوش نيست خدا را بخرام

زلف دلدار چو زنار همی‌فرمايد

برو ای شيخ که شد بر تن ما خرقه حرام

مرغ روحم که همی زد ز سر سدره صفير

عاقبت دانه‌ی خال تو فکندش در دام

چشم بيمار مرا خواب (چه) نه درخور باشد

من له يَقتُلُ (یُقبلُ) داءٌ دَنَفٌ کيفَ يَنام

تو ترحم نکنی بر من (بیدل) مخلص گفتم

ذاکَ دعوايَ و ها انت و تلک الايام

حافظ ار ميل به ابروی تو دارد شايد

جای در گوشه محراب کنند اهل کلام

غزل نمره ۳۰۹

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات

عشقبازی و جوانی و شراب لعل‌فام

مجلس انس و حريف همدم و شرب مدام

ساقی شکردهان و مطرب شيرين‌سخن

همنشينی نيک‌کردار و نديمی نيک‌نام

شاهدی از لطف و پاکی رشک آب زندگی

دلبری در حسن و خوبی غيرت ماه تمام

بزمگاهی دل‌نشان چون قصر فردوس برين

گلشنی پيرامنش چون روضه‌ی دارالسلام

صف‌نشينان نيکخواه و پيشکاران باادب

دوستداران صاحب‌اسرار و حريفان دوست‌کام

باده‌ی گلرنگ تلخ تيز خوشخوار سبک

نقلش (نقلی) از لعل نگار و نقلش از ياقوت (جام) خام

غمزه‌ی ساقی به يغمای خرد آهخته تيغ

زلف جانان از برای صيد دل گسترده دام

نکته‌داني بذله‌گو چون حافظ شيرين‌سخن

بخشش‌آموزی جهان‌افروز چون حاجی قوام

هر که اين عشرت نخواهد خوشدلی بر وی تباه

وان که اين مجلس نجويد زندگی بر وی حرام

غزل نمره ۳۰۸

فاعلاتن فاعلاتن فاعلات

ای رخت چون/ خلد و لعلت/ سلسبيل

سلسبيلت کرده جان و دل سبيل

سبزپوشان خطت بر گرد لب

همچو مورانند (حورانند) گرد سلسبيل

ناوک چشم تو در هر گوشه‌ای

همچو من افتاده دارد صد قتيل

يا رب اين آتش که در جان من است

سرد کن زان سان که کردی بر خليل

من نمی‌يابم مجال ای دوستان

گر چه دارد او جمالی بس جميل

پای ما لنگ است و منزل دوردست

دست ما کوتاه و خرما بر نخيل

یا مکش بر چهره نیل عاشقی

یا فروبر جامه‌ی تقوا به نیل

حسن این نظم از بیان مستغنی‌ است

بر فروغ خور نجوید کس دلیل

معجز است این شعر یا سحر حلال؟

هاتف آورد این سخن یا جبرئیل؟

عقل در حسنش نمی‌یابد بدل

طبع در لطفش نمی‌بیند بدیل

حافظ از سرپنجه‌ی عشق نگار

همچو مور افتاده زیر پای پيل

شاه عالم را بقا و عز و ناز

باد و هر چيزی که باشد زين قبيل

غزل نمره ۳۰۷

مفعول و فاعلاتن مفعول و فاعلاتن

هر نکته‌ای که گفتم در وصف آن شمايل

هر کو شنيد گفتا لله دَرُّ قائل

تحصيل عشق و رندی آسان نمود اول

آخر بسوخت جانم در کسب اين فضايل

حلاج بر سر دار اين نکته خوش سرايد

از شافعی نپرسند امثال اين مسائل

گفتم که کی ببخشی بر جان ناتوانم

گفت آن زمان که نبود جان در ميانه حائل

دل داده‌ام به ياری شوخی کشی نگاری

مرضية السجايا محمودة الخصائل

در عين گوشه‌گيری بودم چو چشم مستت

و اکنون شدم به مستان چون ابروی تو مايل

از آب ديده صد ره طوفان نوح ديدم

و از لوح سينه نقشت هرگز نگشت زايل

ای دوست دست حافظ تعويذ چشم‌زخم است

يا رب ببينم آن را در گردنت حمايل

غزل نمره ۳۰۶

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

اگر به کو/ی تو باشد/ مرا مجا/ل وصول

رسد به دولت وصل تو کار (وصلت نوای) من به اصول

قرار برده ز من آن دو (سنبل) نرگس رعنا

فراغ برده ز من آن دو جادوی مکحول

چو بر در تو من بی‌نوای بی‌زر و زور

به هيچ باب ندارم ره خروج و دخول

کجا روم چه کنم چاره از کجا جويم

(کجا روم چه کنم چون شوم چه چاره کنم)

که گشته‌ام ز غم و جور روزگار ملول

من شکسته‌ی بدحال زندگی يابم

(چو شمع پیش تو من زندگی ز سر گیرم)

در آن (نفس) زمان که به تيغ غمت شوم مقتول

خرابتر ز دل من غم تو جای نيافت

که ساخت در دل تنگم قرارگاه نزول

دل از جواهر مهرت چو صيقلی دارد

(چو از جواهر مهر تو صیقلی دارد)

بود ز زنگ حوادث هر آينه مصقول

چه جرم کرده‌ام ای جان و دل به حضرت تو

که طاعت من بیدل نمی‌شود مقبول؟

به درد عشق بساز و خموش کن حافظ

رموز عشق مکن فاش پيش اهل عقول

غزل نمره ۳۰۵

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

به وقت (عهد) گل/ شدم از تو/به‌ی شرا/ب خجل

که کس مباد ز کردار ناصواب خجل

صلاح ما همه دام ره است و من زين (بخت) بحث

نيم ز شاهد و ساقی به هيچ باب خجل

بود که يار نرنجد ز ما (نپرسد گنه) به خلق کريم

که از سوال ملوليم و از جواب خجل

ز خون که رفت شب دوش از سراچه چشم

شديم در نظر (شب‌روان) رهروان خواب خجل

رواست نرگس مست ار فکند سر در پيش

که شد ز شيوه‌ی آن چشم پرعتاب خجل

تویی که خوبتری ز آفتاب و شکر خدا

(تو خوبرویی‌تری زآفتاب و شکر خدای)

که نيستم ز تو در روی آفتاب خجل

حجاب ظلمت از آن بست آب خضر که گشت